Έτσι, ας κάνουμε ένα μικρό ταξίδι στην πορεία της εξέλιξης των σκοπών της Θ.Ε. από τη στιγμή που τέθηκαν για πρώτη μέχρι τη σημερινή τους μορφή.

Το 1875, η Ε.Π.Μ. ζούσε στη Νέα Υόρκη και οργάνωνε συναντήσεις στο διαμέρισμά της, προσελκύοντας ανθρώπους που ενδιαφέρονταν για την Εσωτερική Φιλοσοφία και τα απόκρυφα φαινόμενα. Σε μία από αυτές τις συναντήσεις, μία Τρίτη στις 7 Σεπτεμβρίου 1875, μετά από μία ενδιαφέρουσα διάλεξη που παρουσίασε ο κ. George H. Felt, η ατμόσφαιρα γέμισε από τον ενθουσιασμό των παρευρισκομένων και τότε ο Συντ/χης Όλκοττ πρότεινε την ίδρυση μίας Εταιρείας. Ο κ. Γουίλλιαμ Τζατζ πρότεινε τον Συντ/χη Όλκοττ για πρόεδρο και εκείνος τον κ. Γ. Τζατζ για γραμματέα, και τελικά ορίστηκε μία συνάντηση για την επόμενη μέρα με καλεσμένους όσους παρευρισκόμενους ενδιαφέρονταν για την ίδρυση της εταιρείας.

Η συνάντηση έγινε στις 8 Σεπτεμβρίου, και 16 άτομα συμμετείχαν στην ίδρυση της Θ.Ε. Τα ονόματά τους βρίσκονται στα πρακτικά που έγραψε ο τότε γραμματέας, Γουιλιαμ Τζατζ: Έλενα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ, Συντ/χης Χένρι Στηλ Όλκοττ, Γουίλιαμ Τζατζ, Τσαρλς Σόδεραμ, Δρ. Τσαρλς Ε. Σίμμονς, Γ.Λ. Άλντεν, Γ.Χ. Φελτ, Τζ. Χίσλοπ, Ντ.Ε. Λάρα, Τσ. Μάσσεϊ από το Λονδίνο, Ε.Ντ. Μονατσέσι, Χένρι Τζ. Νιούτον, Χ.Μ. Στήβενς, Δρ. Μπρίτεν και η σύζυγός του, Τζων Στόρερ Κόμπ.

Μία επιτροπή 4 ανθρώπων οργανώθηκε για να δημιουργήσει το καταστατικό και να το παρουσιάσει τη Δευτέρα της επόμενης εβδομάδας, 13 Σεπτεμβρίου.

Εκείνη την ημέρα έγινε μία συζήτηση για το καταστατικό και την επιλογή του ονόματος της Εταιρείας. Κατά την διάρκεια της συνάντησης ο κ. Σόδεραμ βρήκε ένα όνομα σε ένα λεξικό. Το λεξικό ανήκε στον Συντ/χη Όλκοττ και ήταν αντίγραφο του αμερικανικού λεξικού Γουέμπστερ (έκδοσης 1868). Η εξήγηση που έδινε το συγκεκριμένο λεξικό στη λέξη θεοσοφία ήταν η παρακάτω: «από την ελληνική λέξη ‘σοφία’, η σοφία των θείων δρώμενων. Πιθανές σχέσεις με το Θεό και τα ανώτερα πνεύματα, με επακόλουθο την κατοχή υπεράνθρωπων γνώσεων διαμέσου φυσιολογικών διαδικασιών όπως η Θεουργία ορισμένων αρχαίων Πλατωνικών, ή διαμέσου χημικών διαδικασιών όπως εκείνες των γερμανών δασκάλων φιλόσοφων της φωτιάς, ή σαν μία απευθείας γνώση διαφορετική από αυτήν που αποκαλύφθηκε από τον Θεό, που υποθετικά αποκτάται μέσω της φώτισης, ειδικά μέσω απευθείας έμπνευσης που προέρχεται από διαδικασίες του θείου νου και την εσωτερική σχέση με τη Θεία Φύση».

Στις 16 Οκτωβρίου διεξήχθη η πρώτη συνάντηση στο όνομα της Θ.Ε., η οποία συγκλήθηκε από τον Συντ/χη Όλκοττ. Σε αυτή τη συνάντηση το καταστατικό οριστικοποιήθηκε και έγινε μία ανάλυση και συζήτηση για τους σκοπούς της Θ.Ε.

Στις 30 Οκτωβρίου εκλέχθηκε το διοικητικό σώμα, το καταστατικό υπογράφθηκε, και η πρώτη επίσημη διακήρυξη της Θ.Ε. εκδόθηκε:

Καταστατικό της Θεοσοφικής Εταιρείας. Συντάχθηκε στις 30 Οκτωβρίου του 1875 (1) στην πόλη της Νέας Υόρκης

Πρόεδρος: Henry Steel Olcott 
Αντιπρόεδρος: S. Pancoast, G.H. Felt

Γραμματέας Αλληλογραφίας: H.P. Blavatsky

Γραμματέας: John Storer Cobb
Ταμίας: Henry J. Newton
Βιβλιοθηκάριος: Charles Sotheram 
Μέλη: Rev. J H. Wiggin, Emma Hardinge Britten, R. B. Westbrook, C. E. Simmons, Herbert D. Monachesi 
Νομικός Σύμβουλος: William Q. Judge.

Καταστατικό

Άρθρο I

Το όνομα της οργάνωσης είναι Θεοσοφική Εταιρεία.

Άρθρο ΙΙ

Οι σκοποί της Εταιρείας είναι: η συλλογή και διανομή της γνώσης των Νόμων που κυβερνούν το Σύμπαν.

Άρθρο III

 Η Εταιρεία αποτελείται από μέλη τακτικά, μέλη δια αλληλογραφίας και επίτιμα μέλη:

1 – Τα επίτιμα μέλη θα εκλέγονται μεταξύ αυτών που έχουν διακριθεί σαν Θεόσοφοι.

2 – Τα μέλη δια αλληλογραφίας εκλέγονται μεταξύ αυτών που έχουν βοηθήσει στη προώθηση της Θεοσοφίας.

3 – Η ιδιότητα του μέλους θα δίνεται μόνο σε όσους αποδέχονται τους σκοπούς της Εταιρείας

4 – Η πρόταση να γίνει κάποιος μέλος θα γίνεται γραπτά με την υπογραφή δύο τακτικών μελών που έχουν μία ενεργή συμμετοχή στις συναντήσεις της εταιρείας, και στη συνέχεια αυτή θα πρέπει να εγκριθεί από το συμβούλιο χωρίς αντίρρηση.

5- Οποιοδήποτε μέλος μπορεί να αποβληθεί μετά από εισήγηση του συμβουλίου και την αποδοχή των 2/3 των παρόντων μελών μίας τακτικής συνέλευσης της εταιρείας.

Όπως βλέπουμε η Θ.Ε. ήταν μία οργάνωση όπως κάθε άλλη και είχε μόνον ένα σκοπό. Αλλά το 1876 έγιναν σημαντικές αλλαγές και η Εταιρεία μετασχηματίστηκε σε μία μυστική Εταιρεία, περίπου σαν τον Τεκτονισμό. Δημιουργήθηκαν συνθηματικά σημεία και λέξεις, και κάθε μέλος ήταν μυημένο επίσημα. Λέγεται ότι ένα από τα συνθηματικά σημεία είναι η στάση που η Μπλαβάτσκυ έχει σε μία κλασική φωτογραφία, που βρίσκεται στη πλειοψηφία των στοών της Θ.Ε., όπου ακουμπά το πηγούνι της μέσα στη παλάμη της του ενός χεριού, ενώ με το άλλο κρατά τον αγκώνα της.

Αυτές οι αλλαγές συνέβησαν στην Εταιρεία εξαιτίας κάποιων δυσκολιών της εποχής: «Προφανώς υπήρχε μία συμφωνία μεταξύ των μελών της Θ.Ε. κατά την οποία δεν επιτρεπόταν καμία δημόσια αναφορά σχετικά με τα όσα συνέβαιναν στις συναντήσεις, όμως ο κ. Σόδεραμ έκανε ανοικτά σχόλια για αυτά. Η Ε.Π.Μ. του επέστησε τη προσοχή και εκείνος προσβεβλημένος αποχώρησε από την εταιρεία. (2) Μετά έγραψε ένα άρθρο σε μία πνευματιστική εφημερίδα, στο οποίο συμβούλευε τους γνωστούς του να μην γίνουν μέλη της Θ.Ε. Μετά από αυτά η Ε.Π.Μ. έγραψε στο ημερολόγιό της: «πριν παρουσιαστούν προβλήματα με τον κ. Σόδεραμ η Θ.Ε. δεν ήταν μυστική, αλλά εκείνος άρχισε να αμαυρώνει όσα συνέβαιναν στις συναντήσεις μας και να μας καταγγέλλει στους πνευματιστές εμποδίζοντας τη πρόοδο της Εταιρείας. Έτσι ήταν απαραίτητο αυτή να γίνει μυστική».

Μία εγκύκλιος που εκδόθηκε στις 3 Μαΐου του 1878 περιλαμβάνει τις αλλαγές που έγιναν στους ιδρυτικούς σκοπούς της εταιρείας. Ο κ. Boris de Zirkoff λέει ότι αυτό το έγγραφο είναι πρωταρχικής σημασίας στην ιστορία της Θ.Ε., γιατί είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται η φράση «Αδελφότητα της Ανθρωπότητας».

Η Προέλευση της Θεοσοφικής Εταιρείας, οι Στόχοι και οι Σκοποί
(Εγκύκλιος για την πληροφόρηση των δια αλληλογραφίας μελών)

Ι - Η Θ.Ε. ιδρύθηκε στη πόλη της Νέας Υόρκης το 1875.

II- Αρχηγοί της είναι: ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόεδρος, η Γραμματέας Αλληλογραφίας, ο Γραμματέας, ο Βιβλιοθηκάριος και τα υπόλοιπα μέλη του Δ. Συμβουλίου.

III – Στην αρχή ήταν μία ανοιχτή Εταιρεία, κατόπιν όμως αναδιοργανώθηκε με τις αρχές μίας μυστικής Εταιρείας, γιατί η πείρα έδειξε ότι κάτι τέτοιο θα ήταν το ενδεδειγμένο.

IV – Τα μέλη της διαιρούνται σε: τακτικά μέλη, μέλη δια αλληλογραφίας και επίτιμα μέλη. Θα γίνονται αποδεκτοί μόνον όσοι συμφωνούν με τους σκοπούς της Θ.Ε. και ειλικρινά επιθυμούν να τους προωθήσουν.

V – Υπάρχουν τρία Τμήματα διαφορετικού βαθμού, και κάθε τμήμα έχει τρείς επιμέρους βαθμίδες. Απαιτείται από κάθε υποψήφιο του τμήματος τακτικών μελών, να ξεκινήσει από την τρίτη (ή κατώτερη) βαθμίδα του τρίτου (ή κατώτερου)Τμήματος η οποία είναι δοκιμαστική περίοδος, χωρίς να προκαθορίζεται ο χρόνος κατά τον οποίο θα προχωρήσει στην ανώτερη βαθμίδα, κάτι το οποίο εξαρτάται παντελώς από τις αρετές του υποψήφιου. Για να γίνει αποδεκτός στην υψηλότερη βαθμίδα του ανώτερου (ή πρώτου) Τμήματος, ο θεόσοφος πρέπει να είναι απελευθερωμένος από κάθε εξάρτηση, από κάθε μορφή θρησκευτικής προτίμησης εις βάρος άλλων θρησκειών. Πρέπει να είναι απελευθερωμένος από κάθε υποχρέωση προς την κοινωνία, πολιτική και οικογενειακή. Πρέπει να είναι έτοιμος να προσφέρει τη ζωή του, αν χρειαστεί, για το καλό της ανθρωπότητας και για κάθε μέλος οποιασδήποτε φυλής, χρώματος, πίστης. Πρέπει να απαρνηθεί το κρασί και κάθε μορφή αλκοολούχου ποτού, και να υιοθετήσει μία ζωή απόλυτης αγαμίας. Αυτοί που δεν είναι παντελώς ελεύθεροι από κάθε θρησκευτική προκατάληψη και άλλες μορφές εγωισμού, αλλά έχουν επιτύχει κάποια πρόοδο στον αυτοέλεγχο και τη φώτιση, ανήκουν στο δεύτερο τμήμα. Το τρίτο (ή κατώτερο) τμήμα είναι δοκιμαστικό. Τα μέλη είναι ελεύθερα να αποχωρήσουν από την Εταιρεία όποτε το επιθυμούν, αλλά είναι υποχρεωμένα να κρατήσουν απόλυτη μυστικότητα σε σχέση με καθετί που έμαθαν.

VI – Οι σκοποί της Εταιρείας είναι πολλοί. Παροτρύνει τα μέλη της να αποκτήσουν βαθιά γνώση των Φυσικών Νόμων και ειδικά των Απόκρυφων φαινομένων. Καθώς ο άνθρωπος είναι (στο φυσικό αλλά και στο πνευματικό πεδίο) η ανώτατη πλευρά της ανάπτυξης του δημιουργικού αίτιου στη γη, πρέπει να προσπαθήσει να βρει τη λύση στο μυστήριο της ύπαρξής του. Είναι ο φυσικός γεννήτορας του είδους του και έχει κληρονομήσει τη φύση του αδιάγνωστου αίτιου. Πρέπει, σε κάποιο βαθμό, να έχει στον εσώτερο εαυτό του τη δημιουργική δύναμη. Άρα πρέπει να προσπαθήσει να μελετήσει και να αναπτύξει τις λανθάνουσες δυνάμεις του και να μάθει τους νόμους του μαγνητισμού, του ηλεκτρισμού, αλλά και κάθε άλλης μορφής δύναμη που ανήκει στο φυσικό ή το ορατό Σύμπαν. Η Εταιρεία διδάσκει και προσμένει ότι τα μέλη της θα αποτελέσουν παράδειγμα για τις ανώτατες ηθικές αξίες και θρησκευτικές αρχές, ότι θα αντιτίθενται στον επιστημονικό υλισμό και σε κάθε μορφή θεολογικού δογματισμού, ειδικά τον φανατικό χριστιανισμό για τον οποίο οι αρχηγοί της Εταιρείας πιστεύουν ότι είναι ολέθριος. Οφείλουν να προσπαθήσουν να γνωστοποιήσουν στα έθνη της Δύσης, γεγονότα που για πολύ καιρό ήταν απαγορευμένα σχετικά με τη φιλοσοφία και τις αρχαίες θρησκείες της Δύσης αλλά και της Ανατολής: τις ηθικές τους αξίες, τις χρονολογίες, τον εσωτερισμό τους και το συμβολισμό, και να αντισταθούν όσο είναι δυνατόν σε κάθε ιεραποστολική προσπάθεια για εξαπάτηση των πολυθεϊστών και των παγανιστών, σχετικά με την πραγματική προέλευση των χριστιανικών δογμάτων. Πρέπει να εξαπλώσουν την ανώτατη γνώση, τις ανυπέρβλητες διδασκαλίες του αγνού εσωτερικού συστήματος της αρχαϊκής περιόδου, οι οποίες εκφράζονται μέσα στις πιο αρχαίες Βέδες, στην φιλοσοφία του Γκαουτάμα Βούδα, του Ζωροάστρη, του Κομφούκιου και της Αρχαίας Ελλάδας. Και τελικά να συνεργαστούν για μία «Αδελφότητα της Ανθρωπότητας», στην οποία όλοι οι καλοί και αγνοί άνθρωποι κάθε φυλής θα αναγνωρίζονται ως ισάξια αποτελέσματα (στον πλανήτη μας) μίας παγκόσμια αιτίας, ατέρμονης και αιώνιας. 

VII – Άνθρωποι και των δύο φύλων μπορούν να εκλεγούν.

VIII – Υπάρχουν τμήματα της Εταιρείας σε πολλές χώρες και στην Ανατολή και στη Δύση.

IX – Δεν θα υπάρχουν συνδρομές αλλά όσοι επιθυμούν μπορούν να συνεισφέρουν στα έξοδα της Εταιρείας. Κανένας υποψήφιος δεν θα γίνεται δεκτός χάρη στη περιουσία του ή τη κοινωνική του θέση, ούτε θα απορρίπτεται εξαιτίας της φτώχιας ή της ασημότητάς του.

Για πρώτη φορά το 1878, οι σκοποί και το καταστατικό της Εταιρείας αλλάχτηκαν επισήμως. Σύμφωνα με τον Συντ/χη Όλκοττ, αυτές οι αλλαγές έγιναν εξαιτίας της γρήγορα αυξανόμενης δύναμης της Θ.Ε., ενώ για τον ίδιο λόγο ήταν απαραίτητο να υιοθετηθεί ο χαρακτήρας ενός διεθνούς οργανισμού.

Θεοσοφική Εταιρεία ή Η Παγκόσμια Αδελφότητα 

Ιδρύθηκε στη Νέα Υόρκη στις 30 Οκτωβρίου του 1875. Αρχές, κανόνες και καταστατικό, σύμφωνα με τις τελευταίες αλλαγές που έγιναν κατά το τελευταίο Διοικητικό Συμβούλιο της Θεοσοφικής Εταιρείας, στο Παλάτι του Β. Α., Μαχαραγιά του Βιζιαναγκράμ, στο Μπενάρες, στις 17 Δεκεμβρίου του 1879. Επανεξετάστηκαν και εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στην Βομβάη, στις 26 και 28 Φεβρουαρίου του 1880.

1- Η Θεοσοφική Εταιρεία είναι οργανωμένη με βάση τη Παγκόσμια Αδελφότητα της Ανθρωπότητας  (..)

Vil – Στόχοι της Θεοσοφικής Εταιρείας είναι οι εξής:

Α. Να διατηρηθεί ζωντανή στον άνθρωπο η πνευματική διαίσθηση.

Β. Να αντιμετωπίσει και να παλέψει το φανατισμό σε οποιαδήποτε μορφή, είτε με τη μορφή του θρησκευτικού σεχταρισμού και της αδιαλλαξίας, είτε με τη μορφή μιας πίστης σε θαύματα (μόνο μετά από σχετική έρευνα και αποδείξεις για την παράλογη φύση τους).

Γ. Να προάγει ένα αίσθημα Αδελφότητας μεταξύ των Εθνών.

Δ. Να προσπαθήσει να αναπτύξει τη γνώση σχετικά με τους Νόμους της Φύσης, και να ενθαρρύνει ιδιαιτέρως τη μελέτη των Νόμων που κατανοούνται λιγότερο από τους ανθρώπους και αποκαλούνται Απόκρυφη Επιστήμη. Οι λαογραφικές και λαϊκές δεισιδαιμονίες, ακόμα και αν είναι δημιουργήματα φαντασίας, όταν τις εξετάζουμε μπορεί να μας οδηγήσουν σε σημαντικά μυστικά της Φύσης χαμένα από πολύ καιρό. Η Εταιρεία σκοπεύει να ακολουθήσει αυτή τη γραμμή έρευνας με την ελπίδα να ενισχύσει το πεδίο της επιστημονικής και φιλοσοφικής παρατήρησης.

Ε. Να συλλέξει για την βιβλιοθήκη της πληροφορίες σχετικά με διάφορες αρχαίες φιλοσοφίες, παραδόσεις και θρύλους. Το Δ.Σ. θα αποφασίσει αν θα επιτρέψει τη δημοσιοποίηση σημαντικών έργων με τη μορφή εκδόσεων.

Στ. Να προάγει με κάθε πρακτικό τρόπο, σε οποιοδήποτε κράτος το έχει ανάγκη, μία μη σεχταριστική εκπαίδευση

Ζ. Τελικά, και ιδιαίτερα, να ενθαρρύνει και να βοηθήσει τα μέλη στην διανοητική, ηθική και πνευματική αυτό-βελτίωσή τους. Αλλά κανένα μέλος του Πρώτου Τμήματος δεν μπορεί να χρησιμοποιεί εγωιστικά τις γνώσεις που θα πάρει. Η παραβίαση αυτού του κανόνα θα τιμωρείται με αποβολή. Και προτού κάποιο μέλος μπορέσει να πάρει οποιαδήποτε γνώση αυτού του επιπέδου, θα πρέπει μέσω επίσημου όρκου, να υποσχεθεί ότι ποτέ δεν θα την χρησιμοποιήσει για εγωιστικούς λόγους και δεν θα την αποκαλύψει χωρίς την έγκριση του δασκάλου του.

(...) Η Θ.Ε. είναι οργανωμένη σε τρία Τμήματα διαφορετικού βαθμού: η ανώτερη βαθμίδα του Πρώτου (ανώτερου) Τμήματος περιλαμβάνει μόνο μέλη που έχουν βαθιά γνώση ή είναι μυημένα στην εσωτερική φιλοσοφία και επιστήμη, και έχουν ένα βαθύ ενδιαφέρον για το έργο της Θ.Ε. (…)

Το Δεύτερο Τμήμα περιλαμβάνει θεόσοφους που - μέσω της πιστότητας, αφοσίωσης και θάρρους τους προς την Εταιρεία - έχουν αποδείξει ότι είναι ικανοί να βλέπουν όλους τους ανθρώπους ως αδελφούς, ανεξάρτητα από κοινωνική τάξη, χρώμα, φυλή και πίστη, και είναι έτοιμοι να υπερασπιστούν με την ίδια τους τη ζωή την τιμή των αδελφών θεόσοφων.

Η Διοίκηση των Ανώτερων Τμημάτων δεν πρέπει να ρυθμίζεται από κανόνες γνωστούς στο κοινό. Καμία ευθύνη σαν εκείνη που σχετίζεται με τα Ανώτερα Τμήματα, δεν θα βαρύνει όσους θέλουν απλά να είναι μέλη του Τρίτου Τμήματος.

Το Τρίτο Τμήμα είναι δοκιμαστικό. Όλα τα μέλη είναι υπό δοκιμασία μέχρι να μπορέσουν να αποδείξουν τις ικανότητές τους. Η αναβάθμιση από Τμήμα σε Τμήμα εξαρτάται μόνο από τις ατομικές αρετές. Μέχρι ένα μέλος να φτάσει στον Πρώτο Βαθμό του Πρώτου Τμήματος έχει τα παρακάτω δικαιώματα:
   
1 – να συμμετέχει στις συναντήσεις της Εταιρείας

2 – να έχει πρόσβαση μόνο σε έντυπο υλικό, όπως βιβλία και φυλλάδια της βιβλιοθήκης της Εταιρείας

3 – να τυγχάνει της προστασίας και υποστήριξης του Προέδρου και του Συμβουλίου ανάλογα με τις προσωπικές του αρετές.

4 – να διδάσκεται και να κατευθύνεται από τα μέλη του Δεύτερου Τμήματος σχετικά με αυτά που πρέπει να διαβάζει, ανεξάρτητα από το αν είναι στο ίδιο κράτος ή στο εξωτερικό, οπουδήποτε κι αν βρίσκεται μία Στοά της Θ.Ε. Κάθε μέλος είναι υποχρεωμένο να βοηθάει άλλα μέλη.

Για να εγγραφούν ως μέλη, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να πληρώνουν πάντα την ίδια συνδρομή, όπου κι αν βρίσκονται, ίση με την αξία μίας Λίρας Στερλίνας.

Υπάρχουν τρείς κατηγορίες μελών στο Τρίτο Τμήμα. Τακτικά, δια αλληλογραφίας και επίτιμα. Από αυτά, μόνο τα τακτικά μέλη είναι οργανωμένα σε βαθμούς που σχετίζονται με τις προσωπικές τους αρετές. Ο βαθμός των δια αλληλογραφίας μελών περιλαμβάνει καλλιεργημένα άτομα με θέληση να προσφέρουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες, σχετικές με διδασκαλίες, στην Εταιρεία. Το Δίπλωμα των επίτιμων μελών δίνεται μόνο σε εκείνους που έχουν ξεχωρίσει για τη θεοσοφική τους γνώση και το έργο που έχουν προσφέρει στην ανθρωπότητα.

Στη γρήγορη εξέλιξη των στόχων της Θ.Ε., οι παρακάτω Σκοποί δίνουν μία εξαιρετική επέκταση στον ένα και μοναδικό Σκοπό του 1875. Η επόμενη αλλαγή ξεκίνησε το 1881, και οι Σκοποί πήραν σταδιακά μία μορφή παρόμοια με τους σημερινούς.

Πρώτος Σκοπός

1881 – Σχηματισμός του πυρήνα Παγκόσμιας Αδελφότητας της ανθρωπότητας.

1885 – Σχηματισμός του πυρήνα Παγκόσμιας Αδελφότητας της ανθρωπότητας χωρίς διάκριση φυλής, θρησκείας και χρώματος.

1888 - Σχηματισμός του πυρήνα Παγκόσμιας Αδελφότητας της ανθρωπότητας χωρίς διάκριση φυλής, θρησκείας, φύλου, κοινωνικής τάξης και χρώματος.

1896 - Σχηματισμός ενός πυρήνα Παγκόσμιας Αδελφότητας της ανθρωπότητας χωρίς διάκριση φυλής, θρησκείας, φύλου, κοινωνικής τάξης και χρώματος.

Δεύτερος Σκοπός

1881 – Μελέτη της Άριας λογοτεχνίας, θρησκείας και επιστήμης.

1885 – Ενθάρρυνση της μελέτης της Άριας λογοτεχνίας, και άλλων ανατολικών θρησκειών και επιστημών.

1888 - Ενθάρρυνση της μελέτης της Άριας λογοτεχνίας, και άλλων ανατολικών θρησκειών και επιστημών.

1890 - Ενθάρρυνση της μελέτης της Άριας λογοτεχνίας, και άλλων ανατολικών θρησκειών, φιλοσοφιών και επιστημών και παρουσίαση της σημαντικότητάς τους για την ανθρωπότητα.

1894 - Ενθάρρυνση της μελέτης της Άριας λογοτεχνίας, και άλλων ανατολικών θρησκειών, φιλοσοφιών και επιστημών και παρουσίαση της σημαντικότητάς τους στην μελέτη. 
   
1896 – Ενθάρρυνση της συγκριτικής μελέτης των θρησκειών, της φιλοσοφίας και της επιστήμης.

Τρίτος Σκοπός

1885 – Η άσκηση του Τρίτου Σκοπού γίνεται μόνο από ένα μέρος των μελών. Είναι η έρευνα των ανερμήνευτων νόμων της Φύσης και των ψυχικών δυνάμεων του ανθρώπου.

1888 - Η άσκηση του Τρίτου Σκοπού γίνεται μόνο από ένα μέρος των μελών. Είναι η έρευνα των ανερμήνευτων νόμων της Φύσης και των ψυχικών δυνάμεων του ανθρώπου. (Τα μέλη που ενδιαφέρονται για αυτόν τον Σκοπό περιλαμβάνονται σε ένα ειδικό Τμήμα της Εταιρείας υπό τη διεύθυνση της Γραμματέως αλληλογραφίας). (3).

1890 - Η άσκηση του Τρίτου Σκοπού γίνεται μόνο από ένα μέρος των μελών. Είναι η έρευνα των ανερμήνευτων νόμων της Φύσης και των ανεκδήλωτων ψυχικών δυνάμεων του ανθρώπου.

1896 - Έρευνα των ανερμήνευτων νόμων της Φύσης και των κρυμμένων δυνάμεων του ανθρώπου.

Ιστορικά, ήταν πολλοί οι λόγοι για τις αλλαγές που συνέβησαν σταδιακά στους Σκοπούς της Θ.Ε. Σε αυτό το άρθρο, παρουσίασα λίγους από αυτούς και περιληπτικά. Υπάρχει ακόμα ένα άρθρο που έγραψε η Ε.Π.Μ. – απαντώντας στα σχόλια δύο μελών προς τη Θ.Ε. – που ονομάζεται «Το Αρχικό Πρόγραμμα της Θεοσοφικής Εταιρείας».
Η Θ.Ε. παρέμεινε ως μία Μυστική Εταιρεία για λίγα χρόνια μόνον. Το 1888 με την ίδρυση του Εσωτερικής Σχολής της Θεοσοφίας, το Δ.Σ. αφαίρεσε τον χαρακτήρα της μυστικής Εταιρείας.

Για να κατανοήσουμε τη φύση του έργου της Θ.Ε. δεν μπορούμε να εξετάσουμε μεμονωμένα τους Τρείς Σκοπούς, γιατί σχετίζονται στενά ο ένας με τον άλλο και περιλαμβάνουν στοιχεία,  όχι μόνο για μια βαθιά ψυχολογική αλλαγή των ανθρώπων, αλλά και για μία κοινωνική αλλαγή. Προσφέρουν επίσης στοιχεία για την πραγματοποίηση ενός ονείρου που είναι ζωντανό μέσα σε κάθε θεόσοφο. Τον ερχομό ενός νέου πολιτισμού, μέσα στον οποίο κάθε άνθρωπος μπορεί να ζήσει ειρηνικά.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 
(1) Μόνο στο 1880 ο Συντ/χη Όλκοττ όρισε την επίσημη ημερομηνία ίδρυσης της Θ.Ε. Σύμφωνα με αυτόν η Θ.Ε. μπορούσε να θεωρείται δημόσιος οργανισμός μόνο μετά από την εναρκτήρια ομιλία του που έγινε στις 17 Νοεμβρίου του 1875.

(2) Μετά από 6 μήνες, ο κ. Σόδεραμ απολογήθηκε στην Ε.Π.Μ., επέστρεψε στην Θ.Ε. και ήταν ένα πολύ αφοσιωμένο μέλος.

Βιβλιογραφία:

"The Golden Book of The Theosophical Society", C. Jinarajadasa, MA., T.P.H., 1925.

"A Short History Of The Theosophical Society", Josephine Ranson, MA., T.P.H., 1928.

"H. P. Blavatsky Collected Writings", Vol. I, Second Edition 1977, Vol. VII, 1886-1887, T.P.H. USA. "Historical Retrospect of the Theosophical Society, 1875-1896", extract from the Twenty First Anniversary Address of The President Founder of The Theosophical Society, T.P.H., MA.