με τις αντιξοότητες, τις αντιδικίες, τις αντιπαραθέσεις και τις συγκρούσεις. Θα πρέπει, κατά την ταπεινή μου γνώμη, να αποτελεί μια ευκαιρία για περισυλλογή και στοχασμό επάνω στο σημαντικό μήνυμα που ήθελε να μας μεταφέρει η ιδρύτρια της Θ.Ε. με το σύμβολο αυτό, που είναι μια προτροπή για ενότητα και αδελφοσύνη μεταξύ μας. Ο λωτός είναι ένα πανάρχαιο σύμβολο και ένα ιδεατό άνθος με βαθύτατο συμβολισμό. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που η Ε.Π.Μπ. πρότεινε να διαβάζονται την ημέρα αυτή αποσπάσματα από το Φως της Ασίας και την Μπαγκαβάτ Γκιτά. Διότι και στα δύο αυτά κείμενα γίνεται αναφορά στο ιερό άνθος και τον συμβολικό του χαρακτήρα. Στο ένα αντιπροσωπεύει τη βουδική φύση και στο άλλο τον παγκόσμιο εκπαιδευτή, αλλά και τον αθάνατο ενσαρκωμένο Εαυτό.

Στην ινδική λογοτεχνία βλέπουμε για πρώτη φορά να γίνεται αναφορά –στην Αθάρβα Βέδα– σε ένα λωτό με εννέα πύλες, που καλύπτεται από τρεις κλώνους. Δίδεται μια εξήγηση για τους τρεις κλώνους της Φύσης που καλύπτουν το κρυμμένο αιώνιο Μπράχμαν, το οποίο εκδηλώνεται με εννέα εκπορεύσεις. Σε μια άλλη παράδοση εξάλλου, στην Καμπαλά, ο υπερβατικός θεός που ονομάζεται Άιν Σοφ (το αιώνιο μυστηριωδέστατο Εν) γίνεται αντιληπτό στον κόσμο μέσα των εννέα Σεφιρόθ, που είναι εκπορεύσεις του ιδίου και αντιπροσωπεύουν ιδιότητές Του. Πρόκειται για μια τρομακτική ενέργεια, ασύλληπτης ισχύος που διαπερνά το σύμπαν, μετασχηματιζόμενη σε εννέα ιδεατές προεκτάσεις. Αυτές συνθέτουν το αόρατο ουράνιο οικοδόμημα στο οποίο στηρίζεται ο φαινομενικός κόσμος, και που ο ίδιος έχει τρεις συνιστώσες δυνάμεις. Τη σάττβα, τη ράζα και την τάμα, που αποτελούν τα τρία επίπεδα συνείδησης. Το πνευματικό, το διανοητικό και το αστρικό. Πίσω δε από τον επιφανειακό αυτό κόσμο βρίσκεται ο ιδεατός λωτός, με την έννοια της μυστηριωδέστατης θείας ενέργειας η οποία, εκπορευόμενη, διακλαδώνεται σε εννέα δικές της ιδιότητες. Αυτές αποτελούν την ακλόνητη επουράνια κλίμακα δια της οποίας κατέρχεται η Δύναμη αυτή στον εκδηλωμένο κόσμο, και η οποία είναι δυσανάβατη στους ανθρώπινους λογισμούς.

Στην Μπαγκαβάτ Γκιτά αναφέρονται, επιπρόσθετα, τα εξής: Το αιώνιο Μπράχμαν παραμένει ανεκδήλωτο, όπως ένα φύλλο λωτού δεν μολύνεται από το νερό. Που σημαίνει ότι ο ουράνιος λωτός δεν μολύνεται από την τρικυμιώδη θάλασσα του τριπλού κόσμου της ύλης, όπως δεν μολύνεται από την υλική προσωπικότητα το εντός ημών θείο στοιχείο. Το αθάνατο ενσαρκωμένο Εαυτό, που αποτελεί ένα πολλοστημόριο του ίδιου του Θείου, είναι ένας εν δυνάμει λωτός ο οποίος αναπτύσσεται και γίνεται ένα ολοκληρωμένο άνθος, ένας τέλειος άνθρωπος. Γι’ αυτό και τα επτά κέντρα της ψυχής, ή τσάκρας, παρομοιάζονται με πέταλα λωτού. Το έβδομο, στο κέντρο της κεφαλής ή στέμμα, ονομάζεται χιλιοπέταλος λωτός, το γνωστό και ως Άτμαν που είναι και Μπράχμαν. ΣτηνΜπαγκαβάτ Γκιτά εμφανίζεται ο Αρζούνα απευθυνόμενος προς τον Κρίσνα, να λέγει: « Ω θεέ μου, βλέπω τον Μπράχμα, τον Κύριο, ενθρονισμένο στη θέση του λωτού.» Στην ινδουιστική παράδοση ο Μπράχμα είναι ο κατ’ εξοχήν δημιουργός θεός. Αναφέρεται επίσης ότι κατά την αρχή κάθε κοσμικού αιώνα, ένας λωτός εγείρεται από τον ομφαλό του πλαγιασμένου Βούδα, και ο Μπράχμα κάθεται επάνω του, που κατόπιν προχωρεί στην εκ νέου δημιουργία του κόσμου.

Θα μπορούσαμε ίσως να πούμε ότι το σύμβολο του λωτού απεικονίζει, εκτός των άλλων, και τις επτά ημέρες της κοσμογονικής δημιουργίας. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο Βισνού αντιπροσωπεύει το Δένδρο της Ζωής. Όπως αναφέρεται στο Φως της Ασίας, κάθε φορά που γεννιέται ένας Βούδας, από το Βασιλικό Δένδρο βγαίνει ένας ουράνιος λωτός που είναι ένα άνθος από το Δένδρο της Ζωής, μια ακτίνα του νοητού Ήλιου που φωτίζει τον ουράνιο, τον αιώνιο Βούδα, ο οποίος δεν έχει μορφή αλλά εκδηλώνεται εν δόξα μέσω ενός δοχείου για να οδηγήσει τους ανθρώπους σε υψηλούς βαθμούς πνευματικής τελειότητας. Τους βοηθά να καλλιεργήσουν και  να αναπτύξουν το εντός αυτών υπάρχον εν δυνάμει άνθος του λωτού, που δεν είναι άλλο από την άγια ψυχή, το γνωστό και ως Νεσαμάχ των Εβραίων ραβίνων. Διότι μόνο δι’ αυτού του ενσαρκωμένου λωτού θα μπορέσουν να προσεγγίσουν τον ουράνιο λωτό, τον Αιώνιο Βούδα. Αντλώντας λοιπόν ο Βούδας το φως από τον πανάρχαιο λωτό, το μεταφέρει στον κόσμο σαν ένας άλλος Προμηθέας, και φωτίζει τις ώριμες ψυχές για να εξέλθουν από την καταχνιά της πλάνης και να εισέλθουν στο φως της Αλήθειας. Επίσης, στις βουδιστικές παραδόσεις των Κινέζων υπάρχει η σούτρα του λωτού που συνδέεται με τη μορφή του Βούδα. Σε έναν από τους στίχους αυτού του ποιήματος αναφέρονται τα εξής: «Αν πιστέψεις ότι ο Βούδας είναι άφωνος, τότε από το στόμα σου θα ανθίσει ο λωτός», που σημαίνει ότι θα διδάξεις το Ντάρμα της μιας Πραγματικότητας όπως αναπτύσσεται σε αυτή τη σούτρα, και θα μιλήσει μέσα σου η φωνή της Σιγής, ο άηχος Ήχος.

Στο ίδιο αυτό κείμενο η βουδική φύση παρομοιάζεται με το ιερό άνθος του λωτού, το οποίο, αναπτυσσόμενο στην κάμινο του πυρός, είναι άφθαρτο, απρόσβλητο, ακατάλυτο. Αναφέρεται επίσης ότι η σούτρα αυτή αποκαλύπτει την μια πραγματικότητα του βουδικού οχήματος ή σώματος που υπερβαίνει όλα τα κατώτερα οχήματα, ακόμη κι εκείνο του Μποντισάττβα. Έτσι δινόταν στον ιδεατό Βούδα το επίθετο: «Ο Λωτός του αληθούς Νόμου». Διευκρινίζεται ακόμη ότι ο σκοπός της διδασκαλίας του λωτού συνίσταται στο άνοιγμα του θησαυρού της αυθύπαρκτης σοφίας του Βούδα, στην παρουσίασή της στους μαθητές του και στην καθοδήγησή τους, ούτως ώστε να μπορέσουν να αφυπνισθούν σε αυτήν και να εισέλθουν σε αυτήν. Επιπρόσθετα επισημαίνεται ότι η σοφία της σούτρα του λωτού διδασκόταν από τον Βούδα στη Συνάθροιση του Λωτού, και απευθυνόταν μόνο σε μαθητές υψηλής πνευματικότητας που μπορούσαν να την κατανοήσουν. Θα μπορούσαμε λοιπόν να φαντασθούμε το σύμβολο του λωτού σαν ένα Νοητό Ήλιο, του οποίο οι ακτίνες εκπέμπουν στον κόσμο όπως η δύναμη του μαγνήτη μέσα από τους κρίκους μιας αλυσίδας.


Ένας άρρηκτος λοιπόν δεσμός συνδέει τον ουράνιο λωτό με την εντός ημών άγια ψυχή. Και ο σκοπός του ανθρώπου είναι, όπως τονίζεται στις αρχαίες παραδόσεις, να συνειδητοποιήσει κάποια στιγμή την ύπαρξη αυτής της ιερής συγγένειάς του και να κατανοήσει ότι τα άνω είναι όμοια με τα κάτω, όχι θεωρητικά αλλά πραγματικά. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα μεγάλο μυστήριο που προορίζεται να ζήσει ο άνθρωπος κατά την πορεία της εξέλιξής του, βάσει ενός μεγαλειώδους θείου σχεδίου το οποίο είναι διανοητικά ασύλληπτο. Το σχέδιο αυτό περιγράφεται με αλληγορικό τρόπο στην παραβολή του Ασώτου, ο οποίος, ύστερα από μια μακρά περιπλάνηση στην ξένη χώρα, εγερθείς κάποια στιγμή αποφασίζει να αλλάξει πορεία και να ακολουθήσει το δρόμο της επιστροφής που οδηγεί στην κατοικία του Πατρός του. Ένα δρόμο που δεν είναι άλλος από την οδό της Αρετής της ελληνικής μυθολογίας. Όπως ο ήρωας Ηρακλής, έτσι και κάθε ώριμη ψυχή φθάνει κάποια στιγμή στο σημείο να απαρνηθεί την οδό της κακίας και να στραφεί προς την οδό της αρετής. Να αλλάξει προσανατολισμό, όπως λέει ο Κρισναμούρτι, και να στραφεί από το βορρά προς την ανατολή, από το σκότος προς το φως. Και αυτή η οδός είναι μια καθαρά μυητική διαδρομή κατά την οποία εκδιπλώνονται σταδιακά οι αρετές της ψυχής. Είναι ένα πόνημα αυτογνωσίας. Διότι, όπως λέει ο Πλάτων:

«Το ρητό που είναι χαραγμένο στο Μαντείο των Δελφών και μας προτρέπει να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, μας συμβουλεύει στην πραγματικότητα να είμαστε δίκαιο και σώφρονες.»

Η Αυτογνωσία

Κατά τον Κρισναμούρτι, η ώθηση για αυτογνωσία αρχίζει από τη στιγμή που ο άνθρωπος θα αισθανθεί την ανάγκη να ανακαλύψει κάτι που είναι πέρα από το νου, κάτι ιερό που δεν μπορεί να το αγγίξει η σκέψη. Τότε θα υποχρεωθεί να παραμερίσει όλα τα τεχνάσματα του νου και να κοιτάξει μέσα του για την φώτιση, για τη δόξα, για την κάθαρση και για την αφθαρσία του Εαυτού. Να γίνει, με άλλα λόγια, όπως λέει ο Βούδας, το Φως του εαυτού του. Η Αλήθεια, σύμφωνα με την παράδοση του εσωτερισμού, είναι μέσα στον καθένα. Δεν είναι μακριά, δεν είναι κοντά, είναι αιώνια εκεί, λέει ο Κρισναμούρτι. Και αυτή η απόλυτη, ανεπηρέαστη Αλήθεια είναι η ίδια η Ζωή. Εκείνοι λοιπόν που θέλουν πραγματικά  να καταλάβουν, που ψάχνουν να βρουν αυτό που είναι αιώνιο, αυτό που δεν έχει αρχή και τέλος, θα προχωρήσουν μαζί με μεγαλύτερη ένταση. Θα συγκεντρωθούν και θα γίνουν φλόγα, γιατί καταλαβαίνουν. «Όταν καταλάβουμε αληθινά, είμαστε ικανοί να ζούμε στην αιωνιότητα». Και αυτό, κατά τον Κρισναμούρτι ισοδυναμεί με ένα θαύμα. Είναι η ύψιστη ευλογία.

Επομένως, όταν λέμε ότι πρέπει να ανθίσει ο λωτός μέσα μας, εννοούμε ότι η ψυχή, το αθάνατο εαυτό, πρέπει να αναπτύξει τις δυνάμεις και τις ικανότητές της σαν πνευματική φύση. Θα βοηθηθούμε δε περισσότερο στη συνειδητοποίηση του μεγάλου αυτού μυστηρίου αν συνδέσουμε τα πέταλα του άνθους με τα κέντρα της ψυχής, ή τσάκρας, καθένα των οποίων αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη ιδιότητα. Οι ιδιότητες αυτές περιγράφονται στο τρίτο κεφάλαιο της Φωνής της Σιγής που φέρει τον τίτλο: «Οι επτά Πύλες». Όπως αναφέρεται στο κείμενο, οι πύλες αυτές οδηγούν τον υποψήφιο στην αντίπερα όχθη που είναι η κατάσταση της Νιρβάνα. Κάθε πύλη έχει ένα χρυσό κλειδί με το οποίο ανοίγει. Τα κλειδιά αυτά είναι:

  1. Το κλειδί της αγαθοεργίας και της αθάνατης αγάπης.
  2. Το κλειδί της αρμονίας στο λόγο και στην πράξη. Κλειδί που εξουδετερώνει την αιτία και το αποτέλεσμα, και δεν αφήνει καθόλου περαιτέρω έδαφος για καρμική δράση.
  3. Το κλειδί της γλυκιάς υπομονής.
  4. Το κλειδί της αδιαφορίας στην ευχαρίστηση και τον πόνο, της υπερνίκησης της πλάνης. Κλειδί της αντίληψης μόνο της Αλήθειας.
  5. Το κλειδί της ατρόμητης ενέργειας που μάχεται στο δρόμο της προς την αιώνια αλήθεια καθώς εξέρχεται από το βούρκο των επίγειων ψευδαισθήσεων, της επονομαζόμενης και κουνταλίνι.
  6. Το κλειδί που ανοίγει τη χρυσή πύλη που οδηγεί στην Αγιότητα, στο βασίλειο της αιώνιας Πραγματικότητας και του ακατάπαυστου διαλογισμού της (όταν η κουνταλίνι ανέλθει στο σημείο μεταξύ των οφθαλμών και ανοίξει το τρίτο μάτι).
  7. Το κλειδί που κάνει τον άνθρωπο ένα θεό, καθιστώντας τον έτσι ένα Μποντισάττβα (οπότε η κουνταλίνι γίνεται το όχημα του υπέρτατου πνεύματος, του Άτμα)

Όπως είναι φανερό, πρόκειται για μια καθαρά μυητική διαδικασία που λαμβάνει χώρα στο εσωτερικό του ανθρώπου και τον μεταμορφώνει από χοϊκό σε πνευματικό. Στο τέλος αυτής της διαδρομής ο άνθρωπος γνωρίζει τον πραγματικό Εαυτό του, γνωρίζει την Αλήθεια η οποία, όπως λέει ο Κρισναμούρτι, είναι η αποκορύφωση της ενέργειας και κατακτά την αθανασία. Όπως αντιλαμβάνεστε, ένα έργο αυτού του μεγαλείου, αυτού του διαμετρήματος, δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την ανθρώπινη θέληση. Πρέπει, όπως λέει ο άγιος Ιωάννης του Σταυρού, να αρχίσει από τον Θεό και να ολοκληρωθεί από Αυτόν, στα χέρια του οποίου βρίσκονται τα χρυσά κλειδιά που ανοίγουν τις πύλες του παραδείσου.

Αυτό προφανώς εννοούσε ο βασιλιάς Δαβίδ όταν, σε έναν από τους ψαλμούς του, λέει: «Ανοίξτε σε εμένα τις πύλες της δικαιοσύνης. Θέλω εισέλθει σε αυτές και θέλω δοξολογήσει τον Κύριο.» Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι πύλες της δικαιοσύνης αντιπροσωπεύουν, εν προκειμένω, τα δύο ανώτερα πνευματικά κέντρα της ψυχής που είναι τοποθετημένα επί της κεφαλής και στα οποία, όταν ανοιχθούν, εισέρχεται η ιερή ενέργεια της κουνταλίνι. Και οικοδομείται επί αυτών ένας βωμός για τον Θεό, φθάνοντας έτσι στην κορυφή της προσκολλούμενη στον Θεό, που θεωρείται ως ο ανέκφραστος βαθμός μύησης.