και μας κτύπησε την πόρτα, μπήκε στα σπίτια μας. Έντονο λοιπόν το ενδιαφέρον μας! Είχαμε ξεχάσει ότι οι κρίσεις υπάρχουν όσο υπάρχουν άνθρωποι. Απόλυτα εναρμονισμένες με τον άκρατο εγωισμό, που ορίζει ότι έστω και δύο μόνο άνθρωποι να μείνουν στον πλανήτη, θα παλέψουν για τα όρια της ιδιοκτησίας τους, για την επέκταση του εγωισμού τους.

Ας επαναλάβουμε ότι αυτές ακριβώς οι κρίσεις που γεννιούνται από τον άνθρωπο της ύλης, αλλά και από τον φαινομενικά πνευματικό άνθρωπο επίσης, ήρθαν για να αντιμετωπίσουν όλα τα εμφανισθέντα επί της γης ανώτερα πνευματικά όντα. Αν το πέτυχαν ή όχι και σε ποιο βαθμό, είναι θέμα προς συζήτηση. Φαίνεται πάντως ότι εκφράζει την αλήθεια η θεοσοφική αντίληψη πως στον πυρήνα των διδασκαλιών όλων των εσωτερικών κινημάτων, εκεί δηλαδή που πηγάζει η θεία σοφία, υπάρχουν οι αξίες οι οποίες θα οδηγήσουν στον έλεγχο όλων των κρίσεων. Μόνο που, δυστυχώς, αυτόν τον πυρήνα ζωής και σοφίας τον αλλοίωσαν, τον οργάνωσαν οι φιλόδοξοι άνθρωποι περιβάλλοντάς τον με μανδύες αδιαφάνειας και συσκότισης, και τελικά τον κατάντησαν απλά ένα εργαλείο για την ικανοποίηση και ανάδειξη υλικών και ιδιοτελών διανοητικών στόχων. Οι αλήθειες λοιπόν του Σωκράτη, του Βούδα, του Ιησού και τόσων άλλων, κατάντησαν απλώς φάκες για τους εύπιστους, για τους απλούστερους. Αφέθηκε λοιπόν η ανθρωπότητα στο έλεος εγωιστικών προσωπικοτήτων, που μόνο στα λόγια θυμούνται τις διαχρονικές αξίες της ζωής ενώ στα έργα σπέρνουν κρίσεις και συμφορές για να τις θερίζει εδώ και χιλιετίες ο πλανήτης. Ποια είναι η λύση, ποια η πνευματική απόκριση σε όλον αυτό τον κυκεώνα κρίσεων;

Ο Βούδας έχει διδάξει ότι για να καταλάβεις καλά ένα πρόβλημα πρέπει να απαλλαγείς από την επιθυμία να γνωρίσεις τη λύση του. Δηλαδή, τα ουσιώδη ανθρώπινα προβλήματα δεν μπορείς να τα αντιμετωπίσεις αν δεν τα κατανοήσεις βαθιά σε όλα τα επίπεδα εκδήλωσής τους, σε όλες τις γωνιές τους, σε όλες τις μεταμφιέσεις τους. Αν δεν αντιληφθείς τη δική σου συνύφανση με το πρόβλημα. Αν δεν καταφέρεις να εργάζεσαι στον κόσμο των αιτίων και όχι των αποτελεσμάτων, όπου η δράση έχει την αξία μιας ασπιρίνης μόνο, στη βαριά αρρώστια. Ο Αϊνστάιν είχε εκφράσει την πεποίθηση ότι ένα πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί στο επίπεδό του, δηλαδή στο συνειδησιακό επίπεδο που το δημιούργησε. Πρέπει να το διαπραγματευθείς από κάποιο ανώτερο επίπεδο. Ο Κρισναμούρτι, επίσης, στην ερώτηση: «Τι μπορώ να κάνω για να επηρεάσω αυτή την καθολική αταξία και το χάος;», απάντησε («Ο Κόσμος είστε Εσείς», σελ 62, εκδ. Καστανιώτη):

«Δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα. Είναι λάθος ερώτηση. Αν όμως σαν ενδιαφέρει, όχι τι μπορείτε να κάνετε μπροστά στην απεραντοσύνη της αθλιότητας αλλά πώς μπορείτε να ζήσετε μια εντελώς διαφορετική ζωή, τότε θα βρείτε πως η σχέση σας με τους ανθρώπους, με όλη την κοινότητα, με τον κόσμο, υφίσταται μια αλλαγή. Γιατί, στο κάτω-κάτω της γραφής, εσείς κι εγώ σαν ανθρώπινα πλάσματα είμαστε ο κόσμος ολόκληρος (…). Ό,τι σκέπτεται κανείς, ό,τι νιώθει, ο πόνος, η φιλοδοξία (…), η εκπληκτική σύγχυση όπου βρίσκεται, αυτά είναι ο κόσμος. Αν εσείς κι εγώ, σαν ανθρώπινα πλάσματα, μπορούμε να αλλάξουμε ολοκληρωτικά, τότε ό,τι κι αν κάνουμε θα είναι το σωστό (…).

«Η ερώτηση λοιπόν είναι: Πώς εγώ θα αλλάξω τόσο θεμελιακά ώστε να ξυπνήσω αύριο ένας διαφορετικός άνθρωπος, αντιμετωπίζοντας οποιοδήποτε πρόβλημα γεννηθεί, λύνοντάς το στη στιγμή και όχι κουβαλώντας το σαν φορτίο; Έτσι ώστε να υπάρχει μεγάλη αγάπη στην καρδιά μου και να βλέπω την ομορφιά των λόφων και το φως επάνω στο νερό (...); Προφανώς για να φέρει κανείς αυτή την αλλαγή πρέπει να κατανοήσει τον εαυτό του. Γιατί η γνώση του εαυτού του, όχι η θεωρητική αλλά η πραγματική, ό,τι κι αν είναι κανείς, είναι εξαιρετικά σημαντική (…). Και το να κοιτάζει κανείς τον εαυτό του χωρίς την παραμικρή κρίση, είναι τρομακτικά σημαντικό. Γιατί αυτός είναι ο μόνος τρόπος να κατανοήσει τον εαυτό του και να τον γνωρίσει.»

Θα συμφωνήσουμε λοιπόν ότι όλοι μας είμαστε συμμέτοχοι, συνένοχοι τόσο στη δημιουργία της όποιας κρίσης όσο και στην αντιμετώπισή της. Όσο παραμένουμε οι ίδιοι και λέμε να κάνουμε κάτι για την κρίση, η δράση μας θα έχει την ίδια αποτελεσματικότητα με μια τρύπα στο νερό. Η κρίση θα εξαφανίζεται για λίγο, αφήνοντας τη ροή των καταστάσεων να λειτουργεί όπως και πριν και αλλάζοντας σαν τον μυθικό Πρωτέα απλώς μορφή. Με το ίδιο αυτό πνεύμα, όλοι οι μεγάλοι μύστες, όλοι οι μεγάλοι ηγέτες δίδαξαν ότι το κακό κυριαρχεί εξαιτίας του εγωισμού του ανθρώπου και ότι η λύση είναι η αντίδραση σε ατομικό επίπεδο. Και το πιο σημαντικό, ότι με την αντίδραση αυτή που είναι ουσιαστικά στο χέρι μας, υπερβαίνουμε σαν αδικαιολόγητη την όποια απαισιοδοξία προβληματίζει την εποχή μας. Ειδικότερα η Θεοσοφική Εταιρεία, με πίστη σε καινούργιες μορφές ανθρώπινης εξέλιξης, αντικρούει με έμφαση τα πεσιμιστικά σενάρια που επικρατούν κυρίως στη Δύση. Όπως αναφέρει η Έλενα Π. Μπλαβάτσκυ (στο βιβλίο «Γιόγκα και Αποκρυφισμός», σελ. 374, Θεοσοφικές Εκδόσεις): «Ο δυτικός πεσιμισμός δεν είναι διόλου φιλοσοφία αλλά απλώς πνευματική βλασφημία εναντίον της ζωής και της υπόστασης…».

Μακριά λοιπόν από απαισιόδοξες, αδιέξοδες προοπτικές που προωθούνται σήμερα – όχι πάντοτε ανυστερόβουλα –, οι θεόσοφοι δέχονται το γεγονός της μεγάλης διάρκειας της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη και απορρίπτουν την υπόθεση ότι πέντε ή δέκα επικίνδυνα εγωιστικά όντα θα καταφέρουν να διαφεντέψουν, ή να διακόψουν τη συνέχιση της εξέλιξης άμεσα, το 2012, ή σε λίγες δεκαετίες. Η πορεία της εξέλιξης είναι ελικοειδής. Τα πισωγυρίσματα είναι αναμενόμενα αλλά, μακροπρόθεσμα, η οδός οδηγεί προς τα άνω. Εκείνο όμως που έχει αξία για τον καθένα μας είναι η προσωπική του ευθύνη και αντίστοιχη δράση. Αυτά εξαρτούν σε μεγάλο βαθμό τον ρυθμό και την ταχύτητα της ανθρώπινης εξέλιξης. Η βαθιά κατανόηση αυτής της απλής αλήθειας μπορεί να μας οδηγήσει στο συνειδησιακό επίπεδο από το οποίο είναι εφικτή η λύση κάθε κρίσης, συμπεριλαμβανομένης και της σημερινής παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Φανερά προκύπτει λοιπόν η τεράστια ευθύνη όσων αντιλαμβάνονται τις αλήθειες αυτές και ολιγωρούν στην εφαρμογή τους. Δεν στερούν μόνο τον εαυτό τους από ό,τι πολυτιμότερο μπορεί να αποκτηθεί αλλά, έτι χείρον, δεν συνδράμουν τους συνανθρώπους τους να το πετύχουν, απαξιώνοντας έτσι το λόγο της ύπαρξής τους.