Μα κι ευθύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η προσπάθεια να δημιουργήσουμε,

να συνθέσουμε, να κάνουμε την ύλη ζωή. Κάθε στιγμή γεννιούμαστε.

Γι’ αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της εφήμερης ζωής είναι η αθανασία.

«Να πεθαίνεις κάθε μέρα. Να γεννιέσαι κάθε μέρα. Ν’ αρνιέσαι ό,τι έχεις κάθε μέρα.

Η ανώτατη αρετή δεν είναι να ‘σαι λεύτερος παρά να μάχεσαι για την ελευθερία» (…)

Νίκος Καζαντζάκης – Ασκητική

Εισαγωγή – Γενικά

Η επιστημονική έρευνα επεκτείνεται σε όλους τους τομείς του φυσικού κόσμου αλλά και του πνευματικού. Τα καθημερινά επιτεύγματα της επιστήμης είναι από εντυπωσιακά έως απίστευτα γιατί αγγίζουν την σφαίρα της φαντασίας. Από την άλλη μεριά ο εσωτερισμός φιλοδοξεί να αποκτήσει την αίγλη της επιστήμης χωρίς να αλλοτριωθεί, και να πείσει ότι αυτά που πρεσβεύει δεν είναι απλές φαντασιώσεις αλλά βασίζονται σε φυσικούς νόμους που απλά δεν έχουν ακόμα ανακαλυφθεί. Όσο για την επιρροή του στο κοινωνικό γίγνεσθαι, είναι διάχυτη σε κάθε πλευρά της ζωής, αν και τις περισσότερες φορές ασαφής, αδιόρατη και καλυμμένη. Υπάρχουν πολλοί κλάδοι στον εσωτερισμό. Ο στόχος κοινός, οι μέθοδοι πολλές. Μιας όμως που, ως μέθοδοι, στηρίζονται στη νοητική σύλληψη και επεξήγηση, καταλήγουν, όπως και οι θρησκείες αλλά και κάθε μορφής δόγμα, να παλεύουν για το ποιος θα κυριαρχήσει στους «αγίους τόπους» της ψυχής. Η τάση αυτή, αν και θα ήταν εύκολα αποδεκτή, προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία όταν φαίνεται να κυριαρχεί στον εσωτερισμό. Τελικά το πρόβλημα της αλληλο-ακύρωσης έγκειται όχι τόσο στο βαθμό αληθείας που κρύβεται πίσω από κάθε ανθρώπινη επιστήμη και αντίληψη, αλλά σε αυτήν καθεαυτή την τάση των ανθρώπων να δογματίζουν προκειμένου να νιώθουν την ασφάλεια μιας σταθερής νοητικής βάσης.

Ποια επιστήμη μπορεί να μας πει, ότι μόνη αυτή γνωρίζει τη λειτουργία της ψυχής και μπορεί να σταθεί επάξια στο πλευρό των ανθρώπων; Ποια επιστήμη θα μπορέσει να δει κάθε ανθρώπινη έκφραση στο ευρύτερο πλαίσιο της λειτουργίας του Όλου, ενδυναμώνοντάς την και αίροντας τους περιορισμούς της αντί να προσθέτει και άλλους;

Φυσικός Κώδικας

Οι εκπληκτικές καθημερινά επιτυχίες της επιστήμης, μας κάνουν να ξεχνάμε πως είναι σχεδόν θαύμα ότι η επιστήμη λειτουργεί. Αυτό συμβαίνει επειδή η Φύση χαρακτηρίζεται από κανονικότητες που ονομάζουμε «νόμους». Ωστόσο, ένας δεύτερος παράγοντας εξίσου σημαντικός είναι το γεγονός ότι ο εγκέφαλος μας είναι ικανός να αντιληφθεί αυτές τις κανονικότητες. Πράγματι, η Φύση, μας στέλνει νότες μουσικής αλλά δεν μας δίνει την μελωδία. Στο χέρι μας είναι να την αποκωδικοποιήσουμε. Η ερμηνεία τους δεν είναι πάντα άμεσα εμφανής. Το εκπληκτικό είναι ότι ο εγκέφαλός μας είναι σε θέση να αποκρυπτογραφήσει, τουλάχιστον εν μέρει, τον Κοσμικό κώδικα, και ότι μπορούμε να προοδεύσουμε προς μια όλο και πληρέστερη κατανόηση του κόσμου. Κάλλιστα θα μπορούσαμε να ζούμε σε ένα σύμπαν όπου οι κανονικότητες θα ήταν τόσο συγκαλυμμένες, τα κίνητρα τόσο καλά κρυμμένα, η μελωδία τόσο απόκρυφη, που η αποκωδικοποίηση του κοσμικού κώδικα θα απαιτούσε ασύγκριτα πιο πολλές διανοητικές ικανότητες από αυτές που διαθέτει ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Θα μπορούσαμε να ζούμε και σε ένα σύμπαν όπου οι κανονικότητες θα ήταν τόσο εμφανείς και διάφανες, που θα τις είχαμε μπροστά στα μάτια μας και δεν θα χρειαζόταν καμία διανοητική προσπάθεια για να καταλάβουμε το νόημά τους.

«Ο Θεός είναι περίπλοκος αλλά δεν είναι κακός», έλεγε ο Αϊνστάιν. Περίπλοκος επειδή το μυστικό της μελωδίας δεν μας το προσφέρει στο πιάτο. Και δεν είναι κακός αφού, αν βάλουμε τα δυνατά μας, θα μπορέσουμε να αποκωδικοποιήσουμε τον κώδικα.

Εξίσου εκπληκτική είναι η δυνατότητα του εγκεφάλου μας να αφομοιώνει συγκεκριμένα γεγονότα και αφηρημένες έννοιες, και η ικανότητά του να μαθαίνει φυσική, χημεία, βιολογία, μαθηματικά, πληροφορική, φιλοσοφία κλπ, για να μπορεί να δημιουργεί επιστήμη. Η γνώση του κόσμου αποκτάται με δύο διαφορετικούς τρόπους. Από τη μια είναι η «αισθητηριακή, άμεση και ενστικτώδης γνώση» και από την άλλη, «η διανοητική γνώση, λιγότερο άμεση και πιο σκεπτικιστική». Θεωρητικά δεν υπάρχει καμία εμφανής σύνδεση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο τρόπου γνώσης. Είναι διαχωρισμένοι ο ένας από τον άλλο, και η διανοητική γνώση είναι απλώς μια πιο περίπλοκη προέκταση της αισθητηριακής γνώσης. Η αισθητηριακή γνώση απαντά σε μια βιολογική ανάγκη. Το γεγονός ότι συνειδητοποιούμε την πτώση ενός μήλου, μας προφυλάσσει από το να μας πέσει στο κεφάλι και να μας πληγώσει. Αντίθετα, η διανοητική γνώση δεν έχει καμία σχέση με το ένστικτο της επιβίωσης.

Η ικανότητά μας να κατανοούμε το σύμπαν δεν είναι το αποτέλεσμα μιας ευτυχούς σύμπτωσης. «Προγραμματίστηκε» εκ των προτέρων, όπως και το σύμπαν ρυθμίστηκε με εξαιρετική ακρίβεια από τη γέννησή του ακόμα, για να δεχθεί την εμφάνιση της ζωής. Δεν ξέρουμε με ποιο τρόπο σκεπτόμαστε και καταλήγουμε σε συμπεράσματα, αλλά δεν θα ήταν έκπληξη, την ημέρα που θα κατανοήσουμε τους μηχανισμούς της σκέψης, αν αποδεικνυόταν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι συναρμολογημένος με λεπτομερέστατη ακρίβεια ώστε να μπορέσει να αναδυθεί η σκέψη. Το κατά πόσον οι νόμοι είναι προϊόν σχεδιασμού ή αναπτύχθηκαν τυχαία έχει αποτελέσει θέμα έντονης διαμάχης, ιδίως τα τελευταία χρόνια που βρέθηκε πως η ζωή και η συνείδηση υπάρχουν χάρη σε ένα πλήθος από «τυχαία γεγονότα» ή συμπτώσεις. Για μερικούς αυτό αποδεικνύει την ύπαρξη μιας θεϊκής οντότητας που έφτιαξε τους νόμους της Φύσης, έτσι ώστε να καθιστούν δυνατή τη ζωή και άρα, εμάς. Για άλλους σημαίνει ότι είμαστε προϊόν μια σειράς αίσιων συμπτώσεων. Για να αξιολογήσουμε την πολυπλοκότητα αυτών των επιχειρημάτων, πρέπει πρώτα να δούμε ποιες είναι αυτές οι συμπτώσεις που καθιστούν δυνατή τη ζωή στη Γη.

Στην πραγματικότητα η Γη δεν βρίσκεται απλώς στη ζώνη Goldilocksτου Ήλιου αλλά και σε μια σειρά από άλλες ανάλογες ζώνες. Για παράδειγμα, το μέγεθος της Σελήνης είναι αυτό ακριβώς που πρέπει ώστε να  σταθεροποιείται η τροχιά της Γης. Αν σκεφτεί κανείς ότι η δημιουργία του DNAπροϋποθέτει εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια κλιματικής σταθερότητας και αν ο άξονας της Γης έπαιρνε κλίση διαφορετική από αυτή που έχει σήμερα (27ο), οι επακόλουθες καταστροφικές κλιματικές μεταβολές θα απέκλειαν τη δημιουργία ζωής. Ευτυχώς η Σελήνη μας έχει το «κατάλληλο» μέγεθος ώστε η τροχιά της Γης να είναι σταθερή και να μην κινδυνεύουμε από μια τέτοια καταστροφή. Αν η Γη ήταν λίγο μικρότερη, η βαρύτητά της θα ήταν πολύ ασθενής για να συγκρατεί το οξυγόνο. Αν πάλι ήταν πολύ μεγάλη, θα συγκρατούσε πολλά από τα αρχέγονα δηλητηριώδη αέρια αποκλείοντας την ανάπτυξη ζωής. Η Γη λοιπόν έχει ακριβώς το «σωστό» βάρος και τη «σωστή» θέση ώστε η σύνθεση της ατμόσφαιράς της να ευνοεί τη διατήρηση της ζωής. Οι ευμενείς αυτές συμπτώσεις, στις οποίες εμπίπτει η Γη, είναι τόσες πολλές που δεν αποκλείεται να είναι ο μόνος πλανήτης που φιλοξενεί νοήμονα όντα σε ολόκληρο το Γαλαξία, ίσως και σε ολόκληρο το σύμπαν. (Γουόρντ και Μπράουνλι)

Αυτή «η εξαίσια τάξη, που μας αποκαλύπτεται μέσω της επιστημονικής κατανόησης του φυσικού κόσμου, παραπέμπει στο Θείον». Ακόμα και ο Νεύτων, ο άνθρωπος που μίλησε πρώτος για τους αμετάβλητους νόμους που κινούν πλανήτες και άστρα χωρίς θεϊκή παρέμβαση, πίστευε ότι η τελειότητα αυτών των νόμων υποδηλώνει την ύπαρξη του Θεού. Οι ειδικοί έχουν φτιάξει έναν εκτενή κατάλογο όπου απαριθμούν διάφορες τέτοιες «ευτυχείς κοσμικές συμπτώσεις». Είναι συγκλονιστικό το πόσες από τις γνωστές σταθερές του σύμπαντος έχουν τιμές εντός των στενών ορίων μέσα στα οποία ευδοκιμεί η ζωή. Ο αστρονόμος Χιου Ρος, θέλοντας να δείξει πόσο αξιοσημείωτες είναι όλες αυτές οι συμπτώσεις, λέει πως «είναι σαν να ξεσπά κυκλώνας σε μια μάντρα με παλιοσίδερα και όταν τελειώνει, να έχει συναρμολογηθεί ένα Μπόινγκ 747». «Πώς όμως μπόρεσε η άβια ύλη να γεννήσει την έμβια ύλη;». Πώς μπόρεσε η σπίθα της ζωής να ξεπηδήσει από ένα σύνολο ανενεργών ατόμων και μορίων; Όταν ξεκινά η διαδικασία της ζωής, μπορούμε να φανταστούμε τους μηχανισμούς που την κάνουν να αναπτύσσεται και να πολλαπλασιάζεται. Όμως, πώς προέκυψε το πρώτο κύτταρο της ζωής; Βρέθηκε ότι «η ζωή προκύπτει από μια αρμονική συνεργασία ανάμεσα στα νουκλεϊκά οξέα, όπως το DNA και στις πρωτεΐνες». Το 1952, οι Αμερικανοί χημικοί Στάνλεϊ Μίλερ και Χάρολντ Άρεϊ (1831-1981), σε ένα πείραμα που έμεινε στην ιστορία, δημιούργησαν ζωή από ανόργανες ουσίας (άβιες).

Η ικανότητά μας να δημιουργούμε επιστήμη και να αποκωδικοποιούμε τον κοσμικό κώδικα, υποδηλώνει μια  στενή σχέση ανάμεσα στο νοητικό μας κόσμο και τον κόσμο των Πλατωνικών μορφών. Το σύμπαν γέννησε έναν άνθρωπο ικανό να το κατανοεί. Ο κύκλος έκλεισε. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Έχουμε το χάρισμα να κατανοούμε ότι το σύμπαν δεν είναι ένα σύνολο σωματιδίων αδρανούς ύλης. Είναι εκδήλωση μιας απείρως περίπλοκης και κομψής αρχής. Το σύμπαν είναι μια συμφωνία εγχόρδων και ο νους του Θεού μπορεί να είναι αυτή η κοσμική μουσική που αντηχεί στον υπερχώρο. Αν αυτή η αναλογία ευσταθεί, τότε διερωτάται κανείς, μελετώντας την τελευταία Κοσμοθεωρία (StringTheory): «Υπάρχει κάποιος συνθέτης; Κάποιος που να σχεδίασε τη θεωρία των χορδών και τα πολλαπλά σύμπαντα που περιγράφει; Αν το σύμπαν είναι ένα καλοκουρδισμένο ρολόι, υπάρχει κάποιος Ωρολογοποιός;» Ο Αϊνστάιν, φτιάχνοντας τις θεωρίες του για το σύμπαν, ρωτούσε πάντα, «πώς θα σχεδίαζα εγώ το σύμπαν;» Τελικά έκλινε προς την άποψη ότι ο Θεός δεν είχε άλλη επιλογή και δεν έπαιζε ζάρια. Η μοίρα μας είναι να σμιλεύουμε μόνοι μας το μέλλον μας αντί να μας παραδίδεται από κάποια ανώτερη αρχή. Κάποτε ο Αϊνστάιν ομολόγησε με θλίψη ότι δεν ήξερε πώς να καθησυχάσει τους ανθρώπους που τον βομβάρδιζαν καθημερινά με γράμματα, παρακαλώντας τον να τους αποκαλύψει το νόημα της ζωής. Ο Άλαν Γκαρθ έλεγε: «Προσωπικά αισθάνομαι ότι στη ζωή υπάρχει σκοπός – σε τελική ανάλυση μπορεί να είναι ο σκοπός που της προσδίδουμε εμείς και όχι ένας σκοπός που εκπορεύεται από κάποιο κοσμικό σχέδιο».

Ο Πλάτων είχε συνειδητοποιήσει και αποδεχόταν αξιωματικά δύο μορφές του θεού. Μία που ονόμαζε «Αγαθόν» και είναι αιώνια, αναλλοίωτη και κατοικεί στον κόσμο των Ιδεών, και μια άλλη που αποκαλούσε «Δημιουργό», η οποία διαμορφώνει την ύλη του ενδεχόμενου και μεταβαλλόμενου κόσμου σύμφωνα με τα α σχέδια του κόσμου των Ιδεών. Όμως ο Πλάτων δεν προσπάθησε να συμφιλιώσει τις δύο αρχές, αρκούμενος να δηλώσει ότι μόνο το Αγαθόν είναι αληθινό ενώ ο Δημιουργός είναι απλώς μια ωχρή και ψευδαισθητική αναπαράστασή του. Το χριστιανικό δόγμα προσπάθησε να λύσει το πρόβλημα εισάγοντας την ιδέα της δημιουργίας του κόσμου εκ του μηδενός (exnihilo), από μια «πράξη ελεύθερης βούλησης ενός Θεού που κατοικεί έξω από το χώρο και το χρόνο». Παραμένουν όμως εννοιολογικές δυσκολίες που γενιές ολόκληρες φιλοσόφων και θεολόγων δεν μπόρεσαν να ξεπεράσουν. «Τι είναι αυτό που οδήγησε τον Θεό στη συγκεκριμένη επιλογή; Γιατί ο Θεός επέλεξε αυτό το σύμπαν αντί για κάποιο άλλο; Αποφάσισε με βάση τη φύση Του; Τι μπορούμε να πούμε για τη φύση του Θεού; Ότι είναι αναγκαία; Όμως, αν ο Θεός δεν έχει επιλογή όσον αφορά την ύπαρξη και τις ιδιότητές Του, θα μπορούσε να έχει επιλογή όσον αφορά το σύμπαν που Αυτός δημιούργησε;»

Έτσι βρισκόμαστε ξανά μπροστά στο δίλημμα: «Ή ο Θεός είναι ο δημιουργός και το αίτιο του ενδεχόμενου κόσμου, και τότε πρέπει να είναι και ο ίδιος ενδεχόμενος και πρόσκαιρος – ή, αλλιώς, ο Θεός είναι αναγκαίος αλλά τότε και η δημιουργία Του είναι και αυτή αναγκαία και άχρονη». Ένας αναγκαίος Θεός δεν μπορεί να δημιουργήσει έναν ενδεχόμενο κόσμο. Αυτή η πιθανότητα, που αφήνεται στον άνθρωπο να εξερευνήσει το σύμπαν και να παράγει το καινοφανές, μπορεί να καταλήξει σε έναν συμβιβασμό ανάμεσα στην τύχη και την αναγκαιότητα. Ο Θεός, δημιουργός των άχρονων και αναγκαίων νόμων, θα ήταν υπεύθυνος για την τάξη του κόσμου όχι άμεσα αλλά δίνοντας στο σύμπαν τη δυνατότητα να δράσει ή να μη δράσει ελεύθερα. Άραγε, «υπάρχει τύχη στην αναγκαιότητα; Υπάρχει ελευθερία στον ντετερμινισμό; Υπάρχει το απρόβλεπτο στο προβλέψιμο;

Ιατρική

Εκτός από τα παραπάνω που αναφέρθηκαν, υπάρχουν και εκατοντάδες άλλα παραδείγματα στα οποία, το ίδιο το ανθρώπινο πνεύμα είναι ο δημιουργός της αναζήτησης για την κατανόηση της Φύσης και την κατασκευή ολόκληρου του σύμπαντος, ενεργοποιώντας επιστημονικές μεθόδους. Και όταν πλέον αδυνατεί να απαντήσει, καταλήγει πάλι από την αρχή στις εσωτερικές αντιλήψεις. Εδώ δεν μπορούμε να καταγράψουμε όλα τα επιτεύγματα της επιστημονικής κοινότητας, κάποια όμως πολύ χαρακτηριστικά της προόδου αυτής μπορεί  να μας προβληματίσουν, όπως στον τομέα της ιατρικής. Η πρόοδος αυτής της επιστήμης τα τελευταία 30 χρόνια τρέχει με ιλιγγιώδη ρυθμό και τα θαύματα του χθες είναι τυπικές διαδικασίες του σήμερα. Οι μεταμοσχεύσεις καρδιάς και οργάνων έχουν γίνει σχεδόν εργασία ρουτίνας στα διάφορα νοσοκομεία του κόσμου. Ωστόσο, κάθε τόσο προκύπτει κάποια ιστορία που μας καθηλώνει και μας αναγκάζει να παρατηρήσουμε πως δεν πρόκειται για κάτι το τόσο συνηθισμένο σε ορισμένες περίπλοκες επεμβάσεις. Ο λόγος γίνεται για την προτεινόμενη υπόθεση ότι οι ασθενείς δεν θα μπορούσαν να πάρουν μόνο τα όργανα από τους δότες, αλλά ακόμα και αναμνήσεις ή την ίδια την «ψυχή» του δότη, και αυτό αποτελεί σίγουρα μια πολύ προχωρημένη σκέψη μεταμόσχευσης της ανθρώπινης «ψυχής»

Χωρίς αμφιβολία, ο θρόνος του νου, η συνείδησή μας, η ίδια η ψυχή μας, αν κάτι τέτοιο υπάρχει, εντοπίζεται στον εγκέφαλο. Ο μοναδικός έλεγχος της καρδιάς στο νου μας αφορά στο αν στέλνει αίμα στον εγκέφαλο. Παρόλα αυτά, κάποιοι τολμηροί επιστήμονες ισχυρίζονται ότι οι αναμνήσεις και ο χαρακτήρας μας δεν κωδικοποιείται μόνο μέσα στους εγκεφαλικούς νευρώνες αλλά σε ολόκληρο το σώμα μας. Η συνείδηση, όπως ισχυρίζονται, δημιουργείται από κάθε ζωντανό κύτταρο του σώματος, τα οποία δρουν σε συμφωνία μεταξύ τους. Υποστηρίζουν δηλαδή ότι η καρδιά μας, το συκώτι αλλά και κάθε ένα όργανο του σώματος φυλάσσει τις αναμνήσεις μας, οδηγεί τα συναισθήματά μας και μας εμποτίζει με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα μας. Ολόκληρο το σώμα είναι ο θρόνος της ψυχής και όχι μόνο ο εγκέφαλος. Και αν κάποιο από τα όργανα αυτά θα πρέπει να μεταμοσχευθεί σε άλλο άτομο, τμήμα των αναμνήσεων, ίσως ακόμα και στοιχεία της ψυχής, πιθανόν να μεταμοσχεύονται μαζί με αυτό(*). Υπάρχουν για την ώρα περισσότερες από 70 τεκμηριωμένες περιπτώσεις, όπου ασθενείς που τους δόθηκαν όργανα έλαβαν μαζί με αυτά και στοιχεία της προσωπικότητας του δότη του οργάνου. Ο καθηγητής GarySchwartzκαι οι συνεργάτες του στο πανεπιστήμιο της Αριζόνα (ΗΠΑ) έχουν τεκμηριώσει πολυάριθμες περιπτώσεις. Και κάθε μια τέτοια περίπτωση αποτελεί μια ευθεία πρόκληση στο ιατρικό κατεστημένο.

Τεχνολογία. Μια νέα έρευνα από τον κορυφαίο νεύρο-επιστήμονα GarySmall, επιβεβαιώνει την άποψη ότι η επεξεργασία ψηφιακής πληροφορίας μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας. Η τεχνολογία δηλαδή ίσως μεταλλάξει τον εγκέφαλό μας. Μήπως αυτό πρόκειται για την ανθρώπινη εξέλιξη; Η ευελιξία του εγκεφάλου, η ικανότητα να αλλάζει ανάλογα με το ερέθισμα, είναι ευρέως γνωστή. Για παράδειγμα, οι επαγγελματίες μουσικοί έχουν περισσότερη φαιά ουσία σε εγκεφαλικές περιοχές που είναι υπεύθυνες για την κίνηση των δακτύλων. Ο εγκέφαλος των αθλητών είναι πιο πολύπλοκος σε περιοχές όπου ορίζεται ο έλεγχος χεριών-ματιών. Έτσι, είναι απόλυτα λογικό οι άνθρωποι που επεξεργάζονται ένα συγκεκριμένο ποσό ψηφιακής τεχνολογίας να έχουν περισσότερους νευρώνες αφιερωμένους στο φιλτράρισμα της πληροφορίας. Ωστόσο αυτό δεν είναι το ίδιο με την εξέλιξη. Ήδη, από τα λίγα αναφερθέντα, προκύπτει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος περιέχει πληθώρα κέντρων, αν τα αποκαλέσουμε έτσι, πέραν των αισθήσεων, τα οποία λειτουργούν είτε αυτό-διεγειρόμενα είτε από εξωτερικές ανθρώπινες παρεμβάσεις. Υπάρχουν πολλοί επιστήμονες που ασχολούνται με το θέμα και όλοι θεωρούν ότι τα παιδιά και οι ενήλικες ζουν σε δυο τελείως διαφορετικούς κόσμους. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι η τεχνολογία μάς έχει αγκαλιάσει με τέτοιο τρόπο, ώστε επωφελούμαστε ενώ ταυτόχρονα χάνουμε σε ποιοτικό χρόνο. Μήπως θα μπορεί να αλλάξει και την ψυχή μας;

Βιο-υπολογιστές. Πρόσφατα κατασκευάστηκε ένας νέος βιο-υπολογιστής που θα μιλάει τη γλώσσα των κυττάρων. Θα επιτρέπει στους επιστήμονες να «προγραμματίζουν» τα μόρια να εκτελούν εντολές μέσα στο ανθρώπινο σώμα. Ο νέος βιο-υπολογιστής αποτελείται από τμήματα τροποποιημένου RNAπου δημιουργείται μέσα σε κύτταρα. Το RNAείναι μια μοριακή δομή παρόμοια με το DNA, η οποία κωδικοποιεί τη γενετική πληροφορία για την παραγωγή διαφόρων πρωτεϊνών. Έτσι, ο βιο-υπολογιστής αναγνωρίζει το σωστό σχήμα για να συνδεθεί με το DNAκαι να επηρεάσει άμεσα τη γενετική έκφραση και παραγωγή των επιθυμητών πρωτεϊνών. Αυτές μπορούν να επηρεάσουν το κύτταρο με διάφορους τρόπους, όπως εξολοθρεύοντας το αν είναι καρκινικό. «Ανάλογα με το συνδυασμό που χρησιμοποιούμε, έχουμε διαφορετικά αποτελέσματα», σχολιάζει η επιστήμων κ.Smolke, στο περιοδικό ScientificAmerican. Ο ΕhudShapiroείναι επιστήμονας πληροφορικής και βιολογίας στο Επιστημονικό Ινστιτούτο Weizmannτου Ισραήλ. «Οι πρωτεΐνες είναι οι πιο αποτελεσματικές φυσικές μηχανές που γνωρίζουμε», σχολιάζει. «Ξέρουμε πώς να χρησιμοποιούμε το RNA για να κάνουμε απλά πράγματα, αλλά δεν μπορούμε ακόμα να σχεδιάσουμε πρωτεΐνες». Ο Shapiroοραματίζεται την ημέρα που οι υπολογιστές RNA θα αντικατασταθούν από πιο εξελιγμένες συσκευές, κατασκευασμένες από πρωτεΐνες που θα μπορούν να ελέγχουν και την ψυχή.

Βρισκόμαστε στα πρόθυρα γέννησης ζωής. Η προέλευσή της και η ικανότητα της εμφύσησής της στην άψυχη ύλη, είναι κάτι που συναρπάζει τον άνθρωπο εδώ και αιώνες. Ο JackSzostak, μοριακός ψυχολόγος από το Χάρβαρντ, έχει δημιουργήσει μοντέλα κυττάρων τα οποία κουβαλάνε μέσα τους ζωή. «Αυτό που μπορούμε να κάνουμε τώρα», λέγει, «είναι να αντιγράψουμε ένα περιορισμένο δείγμα απλών γενετικών ακολουθιών, ώστε να γίνουμε ικανοί να αντιγράψουμε αυθαίρετες δομές οι οποίες να μπορούν να εξελιχθούν σε κάτι χρήσιμο. Με αυτό τον τρόπο, οι ακολουθίες αυτές θα οδηγήσουν σε μια νέα μορφή ζωής παρόμοια με αυτή της θεωρίας του Δαρβίνου. Παρόλα αυτά, είναι ακόμα αδύνατο να ξέρουμε πού θα μπορούσε να οδηγήσει η φυσική επιλογή τη νέα μορφή ζωής. Αυτό που αναζητούμε είναι η προέλευση της ζωής από μια προοπτική ενώ, από την άλλη, είναι η ζωή ως μια μικρή νανομηχανή στο επίπεδο ενός κυττάρου. Αυτές οι ειδικές δομές θα χρειάστηκαν αρκετές γενιές για να εξελιχθούν», σχολιάζει.

Η πρώτη λοιπόν μορφή ζωής θα πρέπει να ήταν πολύ πιο απλή. Όλα τα παραπάνω δίνουν ώθηση σε θεωρίες που υποστηρίζουν ότι, στο κοντινό παρελθόν, ένα μόριο (όπως το RNA) που περιπλανιόταν σε λιπαρά οξέα, άρχισε να αναπαράγεται. Το τυχαίο αυτό γεγονός μέσω εκατομμυρίων εξελικτικών επαναλήψεων οδήγησε στη ζωή όπως την ξέρουμε σήμερα. Όμως, το σημαντικότερο ερώτημα που πλανάται και παραμένει αναπάντητο είναι: Από πού προέρχονται το DNAκαι οποιεσδήποτε άλλες ουσίες που μεταφέρουν οδηγίες για την αντιγραφή; «Η έρευνα που έχει διενεργηθεί έως τώρα είναι θαυμάσια, αφού όλα αυτά μπορούν να πραγματοποιηθούν», σχολιάζει ο MikeRussell, γεωχημικός στο εργαστήριο JetPropulsionτου Καναδά. «Απλά διατηρώ κάποιες αμφιβολίες σχετικά με τη σημασία της έρευνας αυτής για την προέλευση της ζωής». Η άποψη του Szostakδομείται από ένα όμορφο μοντέλο, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και το σωστό. Και μάλιστα, το πιο πιθανό είναι τα πρωτοκύτταρα του Szostak να μην πλησιάζουν καν τη δομή των πρώιμων μορφών ζωής στον πλανήτη μας. Αν αυτό αληθεύει, τότε θα έχουμε στρώσει το δρόμο για έναν εναλλακτικό τρόπο δημιουργίας ζωής μέσα από την ύλη. Τα πειράματα που σας αναφέρω παρακάτω είναι πρόδρομοι για ένα άλλο μεγάλο πρόγραμμα, το πρόγραμμα Awareness.

Πρόγραμμα Awareness. Το πρόγραμμα αυτό, που αποτελεί τμήμα της μεγαλύτερης έρευνας στον κόσμο για τις επιθανάτιες εμπειρίες (aware), είναι η επέκταση του πιλοτικού προγράμματος το οποίο ξεκίνησε από το πανεπιστήμιο του Σάουθαμπτον και ειδικεύεται στη μελέτη του ανθρώπινου εγκεφάλου, της συνείδησης και του θανάτου. Σημαντικό ρόλο στο πείραμα έχει η έρευνα που αφορά άτομα τα οποία αναφέρουν ότι «άφησαν» το σώμα τους ενώ ήταν κλινικά νεκροί, ή απλά φαντάστηκαν την ανάστασή τους. Τόσο θεολόγοι όσο και φιλόσοφοι ασχολούνται εδώ και χρόνια με το θέμα. Η επιστημονική κοινότητα τώρα, ερευνά για να δώσει απάντηση σε ένα από τα πιο επίμονα ζητήματα που αφορούν τη ζωή. Τι συμβαίνει με το πνεύμα μας όταν πεθαίνουμε; Οι επιστήμονες θέλουν να εξετάσουν αν οι άνθρωποι, χωρίς παλμούς και εγκεφαλική δραστηριότητα, μπορούν να βιώσουν εξωσωματικές εμπειρίες.

«Ο θάνατος δεν είναι μια ιδιαίτερη στιγμή. Πρόκειται για μια διαδικασία που ξεκινάει όταν η καρδιά σταματά να κτυπά, οι πνεύμονες σταματούν να λειτουργούν και ο εγκέφαλος πάψει να λειτουργεί. Στη συνέχεια ακολουθεί ένα χρονικό διάστημα το οποίο κυμαίνεται από μερικά δευτερόλεπτα έως μια ώρα ή περισσότερο, κατά το οποίο οι ιατρικές προσπάθειες μπορεί να επιτύχουν την επαναλειτουργία της καρδιάς αντιστρέφοντας τη διαδικασία του θανάτου». Σε γενικές γραμμές, η δεσπόζουσα τάση στην ιατρική περιγράφει τις εξωσωματικές εμπειρίες ως προϊόν φαντασίας κατά τη διάρκεια της επαναφοράς στη ζωή. «Το πείραμα έχει ως στόχο να δώσει απαντήσεις στο θέμα μια και καλή», αναφέρει ο Dr. Parnia. «Οι εξωσωματικές εμπειρίες μπορεί να είναι απλά προϊόντα της φαντασίας μας, μόνο όμως μέχρι να το διαπιστώσουμε.»(**)

Κατά τον θάνατο, από όλα τα ζωτικά όργανα του σώματος, ο εγκέφαλος νεκρώνεται τελευταίος γιατί είναι το πλέον πολύτιμο όργανο. Από τα τμήματα του εγκεφάλου νεκρώνονται πρώτα εκείνα που ελέγχουν τις εξωτερικές αισθήσεις και  τελευταίο εκείνο που κάνει τις σκέψεις, δηλαδή τη συνείδηση. Καθώς ο εγκέφαλος αποκόβεται από το υπόλοιπο σώμα και από τις αισθήσεις, δημιουργείται η (ψευδ)αίσθηση της επιθανάτιας εμπειρίας. Ο εγκέφαλος δεν νιώθει πόνο αφού έχει αποκοπεί  από τους νευρώνες των αισθήσεων, γεμίζει με ενδορφίνες που είναι ενδογενές ψυχοτροπικό και νιώθει γαλήνη. Ακριβώς όπως περιγράφουν οι δέκτες επιθανάτιων εμπειριών. Το τούνελ, το φως και οι διάφορες εικόνες είναι δημιουργήματα του εγκεφάλου για να δεχθεί το θάνατό του. Εδώ φθάσαμε στο τέλος της ομιλίας και θα εκφράσω κάποιες προσωπικές απόψεις.

Επίλογος. Κατά την άποψή μου το φθαρτό σώμα διαλύεται στα εξ ων συνετέθη και, ενδεχομένως, το μόνο που απομένει είναι η ενέργειά του σε άγνωστη μορφή, που θα την ονόμαζα «ψυχή», ως συνείδηση της προηγούμενης ζωής η οποία μπορεί να κινείται μέσα στο παρόν και το παρελθόν άχρονα. Η εκμετάλλευση αυτής της ενέργειας γίνεται από τα μέντιουμ που επικοινωνούν μέσω άγνωστης ιδιαζούσης μορφής κυμάτων, τα οποία δεν είναι ανιχνεύσιμα μέχρι σήμερα ούτε ανήκουν στις μέχρι σήμερα γνωστές θεωρίες της φυσικής. Μιλούμε για δέκτες (μέντιουμ-διάμεσα) που συντονίζονται σε συγκεκριμένες μετά θάνατον ενεργειακές οντότητες-ψυχές, που έχουν τη δύναμη να επικοινωνούν σε τρέχοντα χρόνο μεταφέροντας πληροφορίες-απαντήσεις σε ερωτήματα. Εδώ υπάρχουν πολλά ερωτηματικά που ούτε οι φυσικές επιστήμες αλλά ούτε και οι εσωτερικές επιστήμες μπορούν να δώσουν μια θετική απάντηση (***). Ο συγκερασμός των δύο αυτών επιστημών θα μπορέσει να δώσει απαντήσεις, μόνο εφόσον τιμούν κάθε εκδήλωση του απεριόριστου δυναμικού αυτού του θείου όντος που είναι ο άνθρωπος. Ο Εσωτερισμός θα μπορεί να πει ότι αυτός κρατά τα κλειδιά της Αλήθειας, μόνο αν μπορέσει να διδάξει στους ανθρώπους πώς να βρίσκουν την αλήθεια της καρδιάς τους και την αγάπη, και να την εκφράζουν κάθε στιγμή αναγνωρίζοντας και τιμώντας τον καθένα και την καθεμία ξεχωριστά ως πλήρεις εκφράσεις του Πνεύματος επί της Γης. Διότι:

«ΔΕΝΥΠΑΡΧΕΙΘΡΗΣΚΕΙΑΑΝΩΤΕΡΗΤΗΣΑΛΗΘΕΙΑΣ»

-------------------------------------------

Βιβλιογραφία: L.Barnet, “The Universe and Dr.Einstain” (London 1974), W.Heisenberg “Physics and Philosophy, Uncertainty” (London 1978), I.Prigogines “From Being to Becoming” (San Francisco 1980), E.Regis “Who Got Einstain’s Office?” (Reading Mass.1987), J.Stewart “The Problems of Mathematics” (Oxford 1987), J.Gleids “Chaos, Making a New Science” (N.York1987), B.Χηνόπουλος«ΕπιστήμηκαιΜυστικισμός» (Τεκτ.Δελτ.Πυθαγόρας,τ.26, 1989), J.Stewart «ΠαίζειοΘεόςΖάρια; ΗΕπιστήμητουΧάους» (1989), J.Gleids “Theory of Chaos, Flammarion collection Champs” (Paris 1991), T.H.Thuan «ΧάοςκαιΑρμονία. Η Κατασκευή της Πραγματικότητας» (2002), “TheIndependentSeptember” (2008), Wired«Στο Μεταίχμιο για μια νέα μορφή ζωής» (20-09-08), NationalGeographic«Προγραμματίζοντας το ανθρώπινο σώμα» (31-08-08)

 (**) (Σημ. επιμελ.) Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο θέμα αυτό παρουσιάζουν διαπιστώσεις από παρατηρήσεις της πρακτικής των Γιόγκι. (βλ. Ε.Π.Μπλαβάτσκυ «Γιόγκα και Αποκρυφισμός», κεφ. «Η Φιλοσοφία της Γιόγκα» κ.α., ΘΕΟΣΟΦΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ)

(***) (Σημ.επιμελ.) Σημαντικά στοιχεία για το συγκεκριμένο ζήτημα παρουσιάζει η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ. (βλ. «Γιόγκα και Αποκρυφισμός», κεφ. «Στοιχειακά και Στοιχειώδη», ΘΕΟΣΟΦΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ)