Για παράδειγμα, οι λέξεις «βροντή», «δένδρο», «φίδι» κλπ. Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να μείνει εντελώς αδιάφορος όταν ακούει τέτοιες λέξεις και σκέπτεται τις αντίστοιχες εικόνες. Οι λέξεις όμως «παρθένος» και «μητέρα» ξεχωρίζουν ιδιαιτέρως από τις άλλες. Η λέξη «μητέρα» αγγίζει τις βαθύτερες χορδές του ανθρώπινου συναισθήματος, πολύ περισσότερο μάλιστα καθώς είναι μια από τις πρώτες που μαθαίνει ένα παιδί. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι σε πολλές πρωτόγονες ήταν η μητέρα όλων των θεών. Η Δήμητρα (Γη-Μήτηρ) απολάμβανε εξαιρετικές τιμές παντού ως προστάτιδα της σοδειάς και της βλάστησης. Το ίδιο και η Σέρες ή Δήμητρα των Ρωμαίων. Στην Ινδική μυθολογία η Μαία και στην αιγυπτιακή η Ίσις, αποτελούν θηλυκές απεικονίσεις της Φύσης και του πνεύματος της γης. Για τις αρχαίες αυτές λατρείες η γη ήταν η μυστική πηγή κάθε ζωής και σε αυτήν θυσίαζαν για εξευμενισμό. Κατά κάποιο τρόπο φαίνεται φυσικό αυτή να ήταν η πιο πρώιμη, αυτόματη λατρεία του ανθρώπου, αφού η μητέρα γη είναι εκείνη που γεννά τα πάντα ενώ χάρη στη διαρκή της ανανέωση και αναγέννηση θεωρήθηκε ως η αθάνατη παρθένος.

Όταν γεννήθηκε ο μύθος του Σωτήρα, ήταν βέβαιο ότι θα προέκυπτε το θέμα της καταγωγής της θεότητας. Προφανώς δεν θα μπορούσε να είναι παιδί κάποιας θνητής μητέρας. Δεδομένου ότι μια φυλή συνήθως συνέδεε την καταγωγή της με κάποιο ζώο ή βουνό ή άλλο στοιχείο της Φύσης, αν Σωτήρας ήταν η ίδια η φυλή, το ευκολότερο ήταν να θεωρήσουν πως ξεπήδησε μέσα από τα ίδια τα σπλάχνα της γης, της Φύσης, που είναι η άσπιλη παρθένος και απεικονίζεται στον αστερισμό της Παρθένου. Αν ο Σωτήρας ήταν κάποιος συγκεκριμένος άνθρωπος, γνωστός είτε προσωπικά είτε μέσω της παράδοσης, τότε το όνομα της μητέρας θα ήταν επίσης γνωστό. Όσον αφορά όμως την πατρότητα, ήταν γενικά ασαφής. Εύκολα λοιπόν θα μπορούσαν να δεχθούν κάποια επουράνια παρέμβαση, τη νυκτερινή επίσκεψη ενός θεού ή αυτό που συνήθως ονομάζουμε «παρθενογένεση». Είναι εντυπωσιακή η οικουμενική πίστη στους Θεανθρώπους-Σωτήρες και τον εξίσου διαδεδομένο μύθο της γέννησής τους από παρθένους. Δεν έχει σημασία το όνομα που τους έδιναν. Ηρακλής, Μίθρας, ΄Αττις, Ορφέας κλπ. Σε όλες τις περιπτώσεις επρόκειτο για το Σωτήρα, την ενσάρκωση ενός όντος χάρη στο οποίο ο φτωχός θνητός μπορούσε να απαλλαγεί από την εξορία, την πλάνη, το μαρτύριο και το θάνατο, και να κερδίσει την αιώνια ζωή.

Σε καμία ήπειρο της γης δεν εμφανίσθηκε θεός, με μεγάλη δημοτικότητα ως ευεργέτης της ανθρωπότητας, που να μη γεννήθηκε από παρθένο ή τουλάχιστον από μητέρα που δεν όφειλε το παιδί της σε κάποιο γήινο πατέρα αλλά σε επουράνια επέμβαση. Αυτή η σύλληψη φαντάζει, εκ πρώτης όψεως, εντελώς άσχετη με το σύγχρονο τρόπο σκέψης. Δύο στοιχεία θα πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας εδώ: α) τις συνθήκες που επικρατούσαν εκείνη τη μακρινή μητριαρχική εποχή, όταν η καταγωγή καθοριζόταν από την πλευρά της μητέρας ενώ η πατρότητα ήταν ασαφής και δεν ενδιέφερε ιδιαίτερα, και β) το παράξενο, σε εμάς, γεγονός ότι σε ορισμένους πολύ πρωτόγονους λαούς, μεταξύ των οποίων είναι οι Αβοριγίνες της Αυστραλίας, δεν θεωρούσαν απαραίτητο για μια γυναίκα να έχει σεξουαλική επαφή με κάποιον άνδρα προκειμένου να συλλάβει και να γεννήσει. Η επιστημονική παρατήρηση δεν είχε προχωρήσει τόσο, και το όλο θέμα αναγόταν ακόμη στη σφαίρα της μαγείας. Άρα η παρθένος μητέρα όχι μόνο δεν ήταν κάτι το αδιανόητο αλλά συνδύαζε δυο υπέροχες έννοιες σε μια μορφή. 

Η παγκόσμια διασπορά του μύθου της επουράνιας επέμβασης είναι αξιοσημείωτη. Ο Ζευς, πατέρας των θεών, επισκέφθηκε τη Σεμέλη με μορφή καταιγίδας κι εκείνη γέννησε τον λυτρωτή Διόνυσο. Ο Ζευς κατέστησε έγκυο την Δανάη με τη μορφή χρυσής βροχής και το παιδί που γεννήθηκε ήταν ο Περσεύς, που σκότωσε τη Μέδουσα (τις δυνάμεις του σκότους) και έσωσε την Ανδρομέδα (την ανθρώπινη ψυχή). Η Ντεβάκι, η ακτινοβολούσα παρθένος της ινδικής παράδοσης, ενώθηκε με τον θεό Βισνού και γέννησε τον Κρίσνα, τον αγαπημένο ήρωα των ινδουιστών και πρότυπο του Ιησού. Οι γυμνοσοφιστές της Ινδίας λένε ότι ο Βούδας γεννήθηκε από το πλευρό μιας παρθένου. Η Ίσις των αιγυπτίων με τον Ώρο στα γόνατά της, λατρευόταν με τα προσωνύμια «Δέσποινα», «Βασίλισσα των Ουρανών», «Άστρο της Θάλασσας», «Θεομήτωρ», κλπ. Πριν από αυτήν, η Παρθένος του Κόσμου Νηίθ, που προστατεύει από τον ουρανό όλη τη γη και τα παιδιά των ανθρώπων, θεωρούνταν μητέρα του μεγάλου θεού Οσίριδος. Και ο σωτήρας Μίθρας γεννήθηκε από παρθένο, και στα μνημεία του υπάρχει πολύ συχνά η απεικόνιση της μητέρας που θηλάζει το βρέφος. 

Η αρχαία τευτονική θεά Χέρθα (Γη) ήταν παρθένος και έμεινε έγκυος από το επουράνιο πνεύμα (τον Ουρανό). Η μορφή της, ως βρεφοκρατούσα, υπήρχε σε πολλά ιερά άλση στη Γερμανία. Η Σκανδιναβική θεά Φρίγκα πιάστηκε στα δίκτυα του Οντίν, του πατέρα των πάντων, και γέννησε ένα γιο, τον ευλογημένο Μπάλντερ, τον θεραπευτή και σωτήρα της ανθρωπότητας. Επίσης, ο Κετσακοάτλ, ο σταυρωθείς σωτήρας των Αζτέκων, ήταν γιος της παρθένου Βασίλισσας των Ουρανών, της Κλουλαμνάν. Αλλά και οι Κινέζοι είχαν μια παρθένο μητέρα θεά, όπως και οι αρχαίοι Ετρούσκοι. Τέλος, αναφέρεται μεγάλος αριθμός από μαύρες παρθένους-μητέρες θεού. Άφθονες τέτοιες παραστάσεις της Μαρίας με τον Ιησού βρέφος συναντώνται κυρίως στις καθολικές εκκλησίες της Ιταλίας, όπως στην Πίζα, το Λορέτο, τη Γένοβα κλπ., αλλά και στο Μόναχο και αλλού. Δύσκολα μπορεί κανείς να μην τα θεωρήσει αυτά ως προ-χριστιανικά παγανιστικά απομεινάρια που διατηρήθηκαν μέσα στα πλαίσια του Χριστιανισμού και αναβαπτίσθηκαν, όπως συνέβη και με πολλά άλλα. Λέγεται ότι στο Παρίσι, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η Νοτρ Νταμ, υπήρχε ακόμη και κατά τους χριστιανικούς αιώνες ένας ναός αφιερωμένος στην «Δέσποινα Ίσιδα».

Όλα αυτά καταδεικνύουν όχι μόνο την ευρύτατη διάδοση του δόγματος της παρθένου-μητέρας, αλλά και την εξαιρετική παλαιότητά του. Το θέμα είναι περίπλοκο και αξίζει μεγαλύτερης προσοχής από εκείνη που έχει λάβει έως τώρα. Το μόνο που μπορώ εγώ να προσθέσω εδώ είναι  ότι, κατά πάσα πιθανότητα, η εικόνα του Τέλειου Ανθρώπου θα πρέπει να στοίχειωνε αμυδρά το νου των ανθρώπων από την εποχή που εγκατέλειψαν τη ζωώδη κατάστασή τους, και ότι θα ήταν απολύτως φυσιολογικό να σκεφθούν πως ένας Τέλειος Άνθρωπος θα πρέπει να έχει γεννηθεί από μια Τέλεια Γυναίκα – η οποία, σύμφωνα με τις αντιλήψεις της εποχής, θα πρέπει αναγκαστικά να είναι η ίδια η Γη, η μητέρα όλων των πραγμάτων. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται πραγματικά για μια εξαιρετική σύλληψη. Δηλαδή ότι η Γη, αφού γέννησε όλα τα πλάσματά της, έφερε τελευταίο στον κόσμο και εκείνο που θα γινόταν σωτήρας του ανθρώπινου γένους.

(Πηγή: Edward Carpenter – «Pagan and Christian Mysteries»)